PRINCIPATUS DEVRİ ANADOLU’SUNDA DÜZENLENEN ÖZEL ŞAHIS İSİMLİ AGON’LAR

Authors : Recep ALTIN
Pages : 51-82
Doi:10.35239/tariharastirmalari.1318210
View : 72 | Download : 39
Publication Date : 2023-10-02
Article Type : Research Paper
Abstract :Roma İmparatorluk Dönemi’nde Anadolu’da düzenlenen agon’lar insert ignore into journalissuearticles values(atletik, müzikal ve atlı yarışmalar); üzerine gerek belirli bir kent gerekse de belli bir bölge özelinde oldukça mühim araştırmalar yapılmış olmasına rağmen, hususi olarak şahıs isimli agon’ları konu alan bir araştırma daha önce yapılmamıştır. Klasik ve özellikle Helenistik Dönem’de tanrılara denk onurların insert ignore into journalissuearticles values(ἰσόθεοι τιμαί); ayrılmaz bir parçası olarak kültün yanında ihdas edilen bu tür organizasyonlar, İmparatorluk Çağı’na gelindiğinde -bilhassa MS 2. asır itibariyle- önemli oranda dinsel vasfını kaybederek siyasi ve ekonomik güce sahip olan kent eşrafının kişisel arzularına hizmet eden kullanışlı ve popüler bir enstrüman haline gelmiştir. Ana kaynağını epigrafik belgelerin oluşturduğu bu makaleyle ilk olarak şahıs isimli agon’ların ortaya çıkışının tarihsel arka planı ortaya konulup tartışılacaktır. Ardından bu tür organizasyonların kuruluş biçimleri ve kutlanma süreleri, kurucuları ve katılımcıları, festival görevlileri ve finans şekilleri, müsabaka türleri ve yaş klasmanları, statü ve çeşitli özellikleri gibi farklı bağlamları ele alınıp değerlendirilecektir. Mevcut kaynaklar ışığında Principatus Devri Küçük Asya’sında özel şahıs ismiyle anılan yaklaşık 100 farklı festival belgelenmektedir. Bu festivaller kronolojik olarak MS 1. yüzyılın sonunda Artemidoreia ile başlayıp MS 3. yüzyılın sonuna uzanan geniş bir zaman aralığı boyunca organize edilip düzenlenmiştir. Anadolu’nun bütün bölge ve kentlerinde şahıs isimli agon belgelenememiş; sadece 10 bölgede insert ignore into journalissuearticles values(Mysia, Troas, Ionia, Lydia, Karia, Phrygia, Lykia, Pamphylia, Pisidia ve Kilikia); bu türden organizasyonların varlığı kanıtlanmıştır. Farklı özellikleriyle tüm paydaşları insert ignore into journalissuearticles values(imparatorluk otoriteleri, kentler, kurucular ve katılımcılar); tatmin eden bu festivallerin tamamı MS 3. asrın ortalarından sonra cereyan eden sosyal, ekonomik ve siyasal gelişmeler neticesinde tarih sahnesinden bir anda yok olmuştur.
Keywords : Anadolu, Euergetes, Festival, Kent Eşrafı, Küçük Asya, Agon

ORIGINAL ARTICLE URL