ÖZBEKİSTAN’DA ÇOCUKLARA YÖNELİK SOVYET PROPAGANDASI; YAŞ KUÇ DERGİSİ ÖRNEĞİ (1929)

Authors : Nur Kartalcı Polat

Pages : 207-221

Doi:10.35239/tariharastirmalari.1702962

View : 67 | Download : 44

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :1917’de Bolşevik Devrimi’nin gerçekleşmesiyle Rusya ve Çarlık Rusya’sının hâkim olduğu bölgelerde, Bolşeviklerin liderliğinde siyasi ve kültürel olarak yeniden yapılanma süreci başlamıştır. Yeniden yapılanma sürecinde toplumu yeni komünist düzene göre şekillendirmede Bolşeviklerin kullandığı temel araç propaganda sistemi olmuştur. Bolşevikler propaganda için eğitim, sanat, medya ve yayıncılık gibi kitlelere kolayca ulaşabilecekleri alanları kullanmışlardır. Sovyetler Birliği, sosyalist toplumun inşasında yetişkinler kadar çocukları da ideolojik olarak şekillendirilmesi gereken bir kitle olarak görmüş ve erken yaşlardan itibaren propaganda yoluyla yönlendirilmiştir. Bu bağlamda çocuklara yönelik yayınlar, Sovyet eğitim sisteminin ve kültürel dönüşüm politikalarının önemli birer aracı olmuştur. Özbekistan SSC’de 1929 yılında yayımlanmaya başlayan Yaş Kuç dergisi, bu sürecin bir parçası olarak çocuklara sosyalist değerleri benimsetmeyi amaçlamış, şiir, hikâye, biyografi ve görseller aracılığıyla geleneksel yapılar eleştirilmiş ve yeni bir Sovyet çocuk tipi idealize edilmiştir. Bu çalışmada, Yaş Kuç dergisinin ilk üç sayısı içerik ve söylem düzeyinde incelenerek, Sovyet propaganda mekanizmalarının çocuklar üzerinden nasıl işlediği analiz edilmiştir. Derginin, çocukları geleneksel etkilerden arındırarak ideolojik olarak yönlendirilmiş bireyler hâline getirme çabası, Sovyetleşme sürecindeki kültürel müdahalenin önemli bir örneği olarak değerlendirilmiştir.
Keywords : Sovyetler Birliği, Özbekistan SSC, Çocuk Propagandası, Yaş Kuç Dergisi, Sovyet Eğitimi

ORIGINAL ARTICLE URL