Şark Meselesi’nin Gölgesinde: Bir “Alman” Karantina Doktorunun Gözünden Filistin ve Kudüs (1891-1929)

Authors : Kadir Kon

Pages : 107-139

Doi:10.26650/iutd.1686842

View : 548 | Download : 1072

Publication Date : 2025-10-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makalede Filistin’de 1896-1910 yılları arasında karantina doktoru olarak görev yapan Mârûni asıllı bir “Alman” olan Lamec Saad’ın Palästina Erinnerungen: 14 Jahre Quarantänearzt in Jafa (Filistin Hatıraları: Yafa’da 14 Yıl Karantina Doktorluğu) başlıklı çalışması ele alınmıştır. Her ne kadar başlıkta “Filistin hatıraları” vurgusu varsa da aslında yazar kitabında Osmanlı İmparatorluğu yönetimi zamanından İngiliz Manda idaresi dönemine kadarki gelişmeleri 1929’daki aktüel durumu da içine alacak şekilde geniş bir perspektiften değerlendirmiştir. Alman kolonilerinden Musevi kolonileşmesine, misyonerlik faaliyetlerinden İngiltere, Fransa, Rusya ve Almanya gibi uluslararası aktörlerin Birinci Dünya Savaşı öncesi Filistin’deki nüfuz mücadelesine ve de bölgede zaman içinde meydana gelen ekonomik ve kültürel değişimlerden savaş sonrası gelişmelere kadar çok sayıda farklı konuları içeren Saad’ın bu çalışmasına bugüne kadar hiçbir kaynakta değinilmemiştir. Dolayısıyla Filistin’de uzun yıllar yaşayan bir “Filistin uzmanının” geçiş dönemi diye adlandırabileceğimiz bir zaman aralığının adeta bir fotoğrafını çektiği çalışması ilk defa bu makalede tarih-kritik metoduyla ele alınıp incelenmiştir. Öte yandan bu makalede Lamec Saad’ın Filistin’e dair tespit ve görüşleri L. Carl Brown’ın Şark Meselesi’nin 19. yüzyıldan 20. yüzyıla devam ettiğini esas alan bir uluslararası ilişkiler yaklaşımından hareketle değerlendirilmiş ve böylece Filistin meselesinin günümüze kadar süregelen çözümsüzlüğünün kökenlerine inilmeye çalışılmıştır.
Keywords : Şark Meselesi, Filistin, Kudüs, Dr. Lamec Saad, Siyonizm, Osmanlı İmparatorluğu, Orta Doğu

ORIGINAL ARTICLE URL