İmam-Me’mûm İlişkisinde Mezheplerin Yaklaşımı Üzerine Bir İnceleme

Authors : Tacettin Çetintürk

Pages : 729-764

Doi:10.47424/tasavvur.1619595

View : 66 | Download : 34

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Hz. Peygamber’in (s.a.v.) dinin direği olarak ifade ettiği namaz; Kur’ân, Sünnet ve icmâ ile sabittir. Dolayısıyla akıl-bâliğ olan her Müslümana na-maz ibadeti farzdır. Namazın tek başına kılınması geçerli olmakla birlikte cemaat halinde eda edilmesi daha faziletlidir. Bu konuda fıkıh mezhepleri ittifak halindedir. Mezheplerin görüş ayrılığı yaşadığı husus, imamın veya me’mûmun yükümlülüğü meselesidir. Bu çalışmada mezheplerin imamet (imamet-i suğrâ) anlayışları ve bunun özelinde imam-me’mûm ilişkisinin nasıl olduğu üzerinde durduk. Mezheplerin bu konudaki yaklaşımlarını de-taylandırmak üzere imam-me’mûm ilişkisi bağlamında “me’mûmun kıraat yükümlülüğü”, “imam ile me’mûmun niyetlerinin farklı olması”, “mümey-yiz çocuğun imameti” ve “imamın namazının bozulması durumunda me’mûmun namazının hükmü” gibi meseleleri ele aldık. Böylece mezheple-rin imamet ve imam-me’mûm ilişkisine yönelik anlayışlarından hareketle ameli-nazari tutarlılığının olup olmadığını tespit etmeye çalıştık. Ayrıca imam-me’mûm ilişkisinde mezheplerin fiili ve kavli ittibâyı şart koşup koş-madıklarını ve buna bağlı olarak sıhhat ve butlan bakımından me’mûmun na-mazının, imamın namazına bağlı olup olmadığını mezheplerin görüşleri ve gö-rüşlerinin dayanaklarıyla ortaya koymaya çabaladık. Son olarak ittibâda me’mûmun imama bağlılığı noktasında çerçeveyi en dar ve en geniş tutan mezhepleri ortaya koymaya çalıştık.
Keywords : İslâm Hukuku, Namaz, Cemaat, İmam, Me’mûm/Muktedî, İktidâ

ORIGINAL ARTICLE URL