Üç Şair - Tek Direniş: Suriyeli Şairler ve Fransız İşgali’ne Karşı Şiirsel Başkaldırı

Authors : Süleyman Can

Pages : 29-72

Doi:10.47424/tasavvur.1649791

View : 59 | Download : 33

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırma, 1920-1946 yılları arasında Fransız işgali altındaki Suri-ye’de yaşayan Hayrüddîn ez-Ziriklî, Halîl Merdem Bek ve Bedevî el-Cebel isimli şairlerin edebiyatlarını bir direniş aracı olarak nasıl kullandıklarını incelemektedir. Çalışma, şairlerin eserlerini tarihsel, toplumsal ve edebî bir perspektiften değerlendirmektedir. Araştırma, şiirlerin sömürge karşıtı mü-cadelede nasıl politik ve kültürel bir silaha dönüştüğünü, klasik Arap şiir formları ile modern direniş temalarının sentezini ve bu metinlerin ulusal bilinçlenmedeki rolünü analiz etmektedir. Makalede, Fransız işgalinin Suri-ye’de yarattığı siyasi parçalanma, kültürel asimile ve toplumsal travmalar bağlamında, şiirin halkın sesi haline geliş süreci ele alınmıştır. Üç şairin eser-leri, arûz vezni gibi geleneksel Arap şiir teknikleriyle işlenmiş olup mecaz, kinaye ve tasvir gibi edebî sanatlarla zenginleştirilmiştir. Yöntem olarak, şiirlerin tematik analiziyle birlikte tarihsel olaylarla edebî üretim arasındaki karşılıklı ilişki incelenmiştir. Ziriklî’nin el-Fâci’a (Felaket) adlı şiiri, Meyselun Savaşı’nın yıkımını ve işgalin sembolik mekânlar üzerindeki etkisini, halkın çaresizliği ile direniş iradesini karşıtlıklarla aktarır. Merdem Bek’in Yevmü’l-Feze‘i’l-Ekber (Büyük Dehşet Günü) adlı eseri, Dimaşk’ın bombalanması gibi somut travmaları tasvir ederken dinler arası dayanışma ve kolektif hafıza temalarını vurgular. Cebel’in İnnî le-Eşmetü bi’l-Cebbâr (Zalimle Alay Ediyo-rum) şiiri ise tarihsel kahramanlık imgeleri üzerinden emperyalizm karşıtı bir söylem inşa eder ve intikam arzusunu evrensel adalet talebiyle birleştirir. Bu çalışma, şiirlerin yerel bir direnişin ifadesi olmasının yanında adalet, öz-gürlük ve onur gibi evrensel insani değerlerin edebî temsili olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Arap kimliğine yeni bir bakış açısı getiren ve sö-mürgeciliğe karşı çıkan, klasik şiir formlarını günümüz temalarıyla birleşti-ren şiirleri incelemektedir. Bu şiirlerin siyaset üzerindeki gücünü ve Suri-ye\\\'nin ulusal kimliğini nasıl şekillendirdiğini göstermektedir.
Keywords : Arap Dili, Suriye Direniş Şiiri, Fransız İşgali, Hayrüddîn ez-Ziriklî, Halîl Merdem Bek, Bedevî el-Cebel

ORIGINAL ARTICLE URL