Toplumsal Değişim Algısı Bağlamında Enfâl 8/53 ve Ra‘d 13/11 Ayetlerinin Tefsir Tarihindeki Yorum Serüveni

Authors : Sümeyye Sayğın

Pages : 684-710

Doi:10.31121/tader.1741600

View : 241 | Download : 333

Publication Date : 2025-10-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Makale, toplumsal değişime ilişkin sünnetullâhı en açık ve anlaşılır biçimde ortaya koyan el-Enfâl 8/53 ve er-Ra‘d 13/11 ayetlerinin tefsir tarihindeki yorumlarını klasik ve modern dönem ayrımı çerçevesinde incelemektedir. Araştırmanın amacı bu iki ayetin tefsir geleneğinde geçirdiği yorum serüvenini tarihsel ve sosyokültürel bağlamla ilişkisi içerisinde ortaya koymak ve böylelikle Kur’an yorumunun değişen şartlar karşısındaki dönüşümünü tespit etmektir. Çalışmanın temel problemi, ayetlerin tefsir tarihi boyunca nasıl yorumlandığı, bu yorumların dönemin tarihsel ve sosyokültürel koşullarıyla hangi yönlerden ilişkili olduğu ve bu süreçte hangi dönüşüm noktalarının ortaya çıktığıdır. Çalışmanın hipotezi, ayet yorumlarının tarihsel ve sosyokültürel bağlamdan etkilendiği ve bu etkinin tefsir geleneğinde yeni açılımlara yol açtığı varsayımıdır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş, klasik ve modern dönem tefsir kaynakları doküman incelemesi ve mukayeseli metin analizi yoluyla değerlendirilmiştir. Klasik dönem yorumlarının daha çok lafız, nüzul ortamı, bağlam ve rivayete dayalı veriler bağlamında şekillendiği tespit edilmiştir. Modern dönemde ise sosyoloji, siyaset bilimi, sosyal teoriler gibi modern disiplinlerle onların bilgi birikimleri dikkate alınarak interdisipliner bir yaklaşımla ayetlerin yorumlandığı görülmüştür. Ayrıca modern dönemde ortaya çıkan Kur’an’ı ve toplumsal ıslahı, yenilenmeyi merkeze alan yeni tefsir metotlarının söz konusu ayetlerin yorum serüveninde dikkat çeken açılımlara sebep olduğu tespit edilmiştir. Çalışma, tefsir geleneğinin metinsel birikimini sosyokültürel şartlarla birlikte okumakta ve alandaki diğer araştırmalardan farklı olarak ayetlerin yorum serüvenini tarihsel kırılmalar üzerinden analiz etmektedir. Böylelikle Kur’an’ın çağlar üstü mesajlarının her dönemde canlılığını koruduğu, tefsir geleneğinin ise toplumsal şartlar karşısında sürekli yenilenen dinamik bir yapıya sahip olduğu teyit edilmektedir.
Keywords : Tefsir, Kur`an, Sünnetullâh, Toplumsal Değişim, el-Enfâl 8/53, er-Ra‘d 13/11

ORIGINAL ARTICLE URL