Soğuk Savaş Dönemi ABD’nin Ortadoğu Politikaları Kapsamında Türkiye’nin Rolü ve Bölgesel Güç Rekabeti

Authors : Mustafa Metin Kaşlılar

Pages : 19-32

View : 77 | Download : 29

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İkinci Dünya Savaşı sonrası gelişen atmosferde dünya iki kutba ayrılmış ve iki süper güç arasında bir güç mücadelesi başlamıştır. Soğuk Savaş’ın hangi olay ile başladığı tarihçiler arasında net olarak belli değilse de Truman Doktrini ile başladığı fikri genel kabul görür. Truman Doktrini sonrasında hem Avrupa hem de SSCB’ye ve ideolojisine karşı olan devletleri maddi açıdan destekleme görevi ABD’ye düşmüştür. Türkiye ise bu süreç içerisinde yoğun bir Sovyet korkusu yaşamış, bu süreç Türkiye’yi Batı ittifakının bir üyesi olmaya zorlamıştır. Truman Doktrini ile başlayan süreç Türkiye’de maddi açıdan desteklenmiş ve SSCB’yi çevreleme politikasının en önemli ortaklarından biri olmuştur. Soğuk Savaş’ın başlaması ile aynı zamanda Ortadoğu ülkeleri de büyük oranda süreçten etkilenmiştir. Bu bölgedeki bölgesel rekabetin Batı ayağını ise Türkiye karşılamıştır. Özellikle 1960’lı yıllara kadar bölgede tamamen Batı yanlısı hareket eden Türkiye, ABD’nin en önemli müttefiki olmuştur. Türkiye’nin, özellikle Eisenhower Doktrini ile Ortadoğu’da daha etkili olduğu bir süreç yaşanmıştır. Bu süreç boyunca Türkiye, Batı’nın önemli müttefiki olsa da Arap devletlerinin güvenini kaybetmiş, bu durum ileride bölgede hâkim olma potansiyelini büyük oranda da kırmıştır. Ortadoğu devletlerinin özellikle Mısır ve Suriye’nin bölgedeki etkinlikleri SSCB’nin bölgede gücünü arttırmıştır. Bu makalenin amacı, Soğuk Savaş ile başlayan güç rekabetinin Ortadoğu ayağını incelemektir. Bu süreçte Türkiye’nin bölgedeki etkileri ve politikaları incelenecek ve ABD’nin Ortadoğu politikaları kapsamında bölgede güç rekabetinin nasıl şekillendiği görülecektir. Bu makalenin kapsamını ise özellikle Soğuk Savaş’ın en önemli iki doktrininin yani Truman Doktrini ve Eisenhower Doktrini oluşturacaktır. Bu kapsamda Türkiye’nin bölgede gerçekleştirdiği politikaların sebepleri ve sonuçları da görülecektir.
Keywords : Türkiye, ABD, Soğuk Savaş, Ortadoğu, Doktrin

ORIGINAL ARTICLE URL