SÖZLEŞMELERDE CEZAİ ŞARTIN ANA UNSUR OLARAK ROLÜ: UYGULAMADA SINIRLARI VE HUKUKİ NİTELİĞİNİ YENİDEN DEĞERLENDİRME İHTİYACI

Authors : Duygu Duran

Pages : 89-112

Doi:10.51562/nkuhukuk.2025615

View : 81 | Download : 71

Publication Date : 2025-07-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, sözleşmelerde yer verilen cezai şart kurumunun teorik temellerini ve uygulamadaki yansımalarını incelemektedir. Cezai şart, borçlunun sözleşmeye aykırı davranışı durumunda, alacaklıya tazminata gerek olmaksızın güvence sağlamayı amaçlayan bir düzenleme olarak öne çıkar. Ancak bu hükmün, yalnızca caydırıcılık işleviyle değil, aynı zamanda taraflar arasında hukuki ve ekonomik dengeyi koruma amacıyla da değerlendirilmesi gerekir. Makalede, cezai şartın hâkim tarafından tenkisi, tazminatla olan ilişkisi, ifaya ekli cezai şart kavramı gibi başlıklar ışığında uygulamadaki sınırları analiz edilmektedir. Ayrıca, ekonomik dalgalanmaların ve sözleşme süresince değişen koşulların cezai şart hükümlerine etkisi değerlendirilerek, bu kurumun sözleşme serbestisi ilkesiyle olan ilişkisi tartışmaya açılmaktadır. Böylece, cezai şartın mevcut hukuk düzeni içinde yeniden yorumlanması gerektiği yönünde bütüncül bir bakış sunulmaktadır.
Keywords : Cezai Şart, Sözleşme Hukuku, Uygulama Sınırları, Ekonomik Koşullar, Taraflar Arası Denge

ORIGINAL ARTICLE URL