Tanrısız Ahlakın İki Örneği: Nietzsche ve Sartre

Authors : Sevil Ağtaş

Pages : 70-79

Doi:10.55256/temasa.1591442

View : 119 | Download : 92

Publication Date : 2025-06-02

Article Type : Research Paper

Abstract :Düşünce tarihinde Tanrı’yı merkeze alan ahlaklar kadar Tanrı’yı merkeze almayan ahlaklar da mevcuttur. Nietzsche ve Sartre Tanrı’yı merkeze almayan ahlakın en iyi iki örneğini oluşturur. Bu makalede bu iki düşünürün Tanrısız ahlakı ele alınır. Bu doğrultuda Nietzsche ve Sartre’ın ahlakı temellendiriş şekli incelenir. Nietzsche’nin Hristiyanlığın Tanrı düşüncesine ve bu düşünce üzerine inşa edilen ahlaki sistemlere karşı büyük mücadele verdiği görülür. Çünkü Nietzsche’ye göre bu ahlaki sistemler insanı değersizleştirmekle birlikte yaşamı da olumsuzlamaktadır. Aynı zamanda o, bütün insanların bir yanılgı içinde yaşadıklarını ve değer olarak bilinen şeylerin düşünüldüğü gibi olmadığını fark ettirmeye çalışır. Nietzsche’ye göre değerleri yeniden ele alacak kişi sıradan bir insan değil, yaratıcı insandır. Bu insan, gerçeği kendi gözüyle fark edecek, hüküm süren ahlakların haricinde yeni değerler ortaya koyacak ve geleceğe yön verecek kişidir. Aynı şekilde Sartre da ahlakını insan üzerinden temellendirir. Onun bu düşüncesinin arka planında ateist varoluşçuluğu vardır. Ahlakı insanın özgürlüğüne, sorumlu bir varlık oluşuna, varoluşunun özden önce gelmesine ve seçim varlığı olmasına dayandırır. Yani ahlakta tüm ipleri insanın eline bırakır. Nietzsche’nin Tanrı’nın ölümü üzerinden Sartre’ın Tanrı’nın var olmayışı üzerinden ahlakı temellendirdiği görülür.
Keywords : Ahlak, Tanrı, Nietzsche, Sartre, Özgürlük

ORIGINAL ARTICLE URL