İmgenin Dilsel Mahiyeti: Felsefi ve Psikanalitik Bir Soruşturma

Authors : Sevtap Yıldız

Pages : 298-310

Doi:10.55256/temasa.1789396

View : 123 | Download : 166

Publication Date : 2025-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, sanattaki imgenin geleneksel “temsil” (mimesis) paradigmasının aksine, gerçeklikle olan ilişkimizi pasif bir şekilde yansıtan bir araç olmadığı tezinden hareket eder. Temel iddia, imgenin, felsefi düşünce, psikanalitik arzu ve imgelem gücü aracılığıyla gerçekliği aktif olarak inşa eden ve yeniden tanımlayan bir edim olduğudur. Çalışma, bu iddiayı disiplinlerarası bir yaklaşımla temellendirmeyi amaçlar. İlk olarak, imge kavramının Platon’un metafizik eleştirisinden Kant’ın estetik ideası ve Sartre’ın varoluşçu fenomenolojisi aracılığıyla temsilden özerk yaratıma evrilen felsefi yolculuğu izlenmektedir. Ardından, Freud’un rüya çözümlemesi ve Lacan’ın yapısalcı psikanalizi ışığında, imgenin bilinçdışı arzunun bir ifadesi ve temsil edilemez olan “Gerçek” (Réel) ile kurulan travmatik temasın bir aracısı olarak işlevi analiz edilmektedir. Lacan’ın imgesel, simgesel ve Gerçek üçlü yapısı, imgenin bu karmaşık işleyişini anlamak için bir çerçeve sunar. Teorik çerçeve, Sürrealizm, Soyut Dışavurumculuk ve çağdaş sanattan (Dali, Magritte, Pollock, Viola, Sherman) örneklerle somutlanarak, imgenin dil-öncesi ve simgesel-ötesi bir iletişim kanalı olarak nasıl işlediği gösterilir. Sonuç olarak, makale, sanatsal imgenin, insanın anlam yaratma serüveninde, gerçekliği yansıtmaktan ziyade onunla diyalektik bir ilişki içinde onu sürekli inşa ettiğini ve bu sürecin hakikatle kurulan yeni bir temas biçimi olduğunu savunur.
Keywords : İmge, Temsil, İnşa, Lacan, Gerçek, Sanat Felsefesi, Sanat Ontolojisi

ORIGINAL ARTICLE URL