Belirsizliğe Tahammülsüzlük ile Psikolojik İyi Oluş Arasındaki İlişkide Psikolojik Dayanıklılığın Aracılık Rolü: Türkiye’de Covid-19 Kapanma Dönemi Örneği

Authors : Şeymanur Dönmez, Büşra Kavla

Pages : 26-43

View : 43 | Download : 56

Publication Date : 2025-04-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Geleceğin öngörülemezliği ile ilişkili olarak hayatın her alanında belirsizlikle karşılaşılmaktadır. Bireylerin belirsizlik karşısında verdiği tepkiler, belirsizlikle baş etme yolları belirsizliğe tahammülsüzlük kavramıyla açıklanmaktadır. Bu araştırma, kişilerin belirsizliğe tahammülsüzlük seviyeleri ile psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracı etkisini incelemek amacıyla Türkiye’de Covid-19 salgınına bağlı olarak kapanmaların uygulandığı Nisan-Mayıs 2020 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle ulaşılan 18-70 yaş aralığındaki 409 kişi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği Kısa Form, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve katılımcıların sosyodemografik bilgileri için araştırmacılar tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Basit doğrusal korelasyon analizi sonuçları belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik dayanıklılık ile psikolojik iyi oluş arasında anlamlı negatif ilişki, psikolojik dayanıklılık ve psikolojik iyi oluş arasında ise anlamlı pozitif ilişki bulunduğunu göstermektedir. Yapılan basit doğrusal regresyon analizlerine göre belirsizliğe tahammülsüzlük psikolojik iyi oluşun ve psikolojik dayanıklılığın, psikolojik dayanıklılık ise psikolojik iyi oluşun anlamlı yordayıcılarıdır. Dört aşamalı regresyon temelli aracılık modeline göre yapılan analizler belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın tam aracı etkisi olduğunu göstermiştir. Bu etkinin istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığını test etmek için yapılan Sobel testi ile aracılık etkisi doğrulanmıştır.
Keywords : belirsizliğe tahammülsüzlük, psikolojik dayanıklılık, psikolojik iyi oluş, pandemi, covid-19

ORIGINAL ARTICLE URL