Sosyal Uyuma Yerlileşme Kavramı Üzerinden Bakmak: Uygur Diasporası Örneği

Authors : Melike Mutlu, İlkay Şahin
Pages : 1-23
Doi:10.48131/jscs.1660832
View : 138 | Download : 49
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Review Paper
Abstract :Sosyal uyum genellikle göç ve göçmenlik konulu çalışmalarda eritme potası gibi klasikleşmiş asimilasyon temelli kuramlar çerçevesinde ele alınmaktadır. Göç literatüründe, göçmenlerin hâkim kültür içinde eridiği bir modelle beraber göçmenin ve hâkim kültürün ayrı ayrı sınırları olduğu kültürleşme stratejilerinden bahseden iki boyutlu yaklaşımlar da yine makro bir eğilime sahiptir. Bu klasikleşmiş bakış açısı ise göçmenlerin gündelik hayatın içinde kültürel olarak nasıl yerlileştikleri sorusunun gözden kaçmasına sebep olmaktadır. Entegrasyon, asimilasyon, marjinalleşme ve dışlanma biçiminde formüle edilen uyum kuramları, günümüz ulusötesi göçmen topluluklarının yerleşilen ülke içinde çoklu kaynaklardan ve etkileşimlerden beslenerek yeniden yapılanan kimlik ve kültürlerini derinlemesine açıklama noktasında yetersiz kalmaktadır. Göçmen toplulukları, yerleştikleri ülkelerin hâkim kültürüyle temasları neticesinde kendi kültür ve sosyal yapılarını yorumlayarak bir yeniden inşa sürecinden geçmektedirler. Bu çalışmanın konusunu oluşturan diaspora toplulukları, ana vatan ve yerleşilen ülke arasında kurdukları çoklu etkileşimler ve uluslararası sosyopolitik yapıları sebebiyle yerlileşme açısından ayrıca dikkat çekici yapılardır. Çoklu etkileşimin ve yerlileşmenin aracı kanalları ve parametreleri ise; basın yayın faaliyetleri, sosyal medya, kültür ve kimlik, sosyopolitik yapı ve bununla ilişkili olarak sivil toplum kuruluşlarıdır. Bu çalışmada, yerlileşmenin aracı kanalları ve parametreleri üzerinden, diasporanın tesis edilişinde yerleşilen yerin sosyokültürel ve sosyopolitik yapısına duyarlı bir söylemin ulusal ve uluslararası alanda inşa edilme biçimi üzerinde durulmuştur. Derleme türündeki bu çalışmada sosyal uyumun bir yerlileşme süreci olarak ele alınmasının önemini belirtmek amaçlanmıştır. Çalışmada, böylesi bir yerlileşme süreci Türkiye’ye yönelik göçlerin sonucunda oluşan Uygur diasporasının ulusal ve uluslararası düzeyde yapılanması üzerinden incelenmiştir.
Keywords : Göçmenlik, Sosyal Uyum, Diaspora, Yerlileşme, Uygur Diasporası

ORIGINAL ARTICLE URL