Toprak fosfor formları ve ilgili enzimler arasındaki ilişkilerinin belirlenmesi ve mekansal değişimleri: Zonguldak fındık alanları örnek bir çalışma

Authors : Ayşe Ertaş, Orhan Dengiz, Aylin Erkoçak

Pages : 126-135

Doi:10.33409/tbbbd.1739229

View : 75 | Download : 152

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Fosfor (P), bitki büyümesi için gerekli olan, toprak çözeltisinde çok düşük konsantrasyonda bulunan ve optimum bitki büyümesi için nadiren yeterli olan temel bir elementtir. Bu çalışmanın amacı, fındık yetiştiriciliği yapılan alanlarda toprak P formları konsantrasyonu ve fosfataz aktivitelerinin değişkenliği hakkında temel bilgileri elde etmek, fosfor formları ve ilgili enzimler ile bazı fiziko-kimyasal özellikler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada toprak örnekleri fındık ekim alanlarından 0-30 cm derinlikten alınmıştır. Alınan toprak örneklerinde yarayışlı fosfor (eP), kalsiyuma bağlı fosfor (Ca_P), demire bağlı fosfor (Fe_P), alüminyuma bağlı fosfor (Al_P), çözünebilir ve zayıf bağlı fosfor (Pçözünür), indergende çözünen fosfor (Pindirgen)fraksiyonları, alkali fosfataz (ALPA) ve asit fosfataz enzimi (ACPA) analizleri ile toprakların bazı fizikokimyasal özellikleri belirlenmiştir. Veriler, klasik istatistiksel ve jeoistatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada genel olarak inorganik fosfor fraksiyonlarının değişim sırası Ca_P> Al_P> Pindirgenen> Fe_P>Pçözünür şeklinde belirlenmiştir. Çalışmada, toprakların yarayışlı P miktarı ile bazı toprak özellikleri ve fosfor fraksiyonları arasında istatistiksel olarak önemli ilişkiler tespit edilmiştir.
Keywords : Toprak fosfor formları, toprak fosfataz aktivitesi, jeoistatistik

ORIGINAL ARTICLE URL