Davranışsal İktisat, Sınırlı Rasyonellik ve İslam İktisadı İlişkisi

Authors : Ferudun KAYA, Hayal ÖZÇİM

Pages : 1-24

View : 22 | Download : 4

Publication Date : 2020-01-02

Article Type : Research Paper

Abstract :Davranışsal iktisat, son yıllarda iktisat ve finans alanında etkisi arttıran bir alan olmaktadır. Klasik iktisadi bakış açısı, 1929 ekonomik buhranında; neo-klasik iktisadi bakış açısı ise 1973 ve 2008 ekonomik krizlerde doğruluğu sınanmıştır. Klasik ve neo-klasik doktrinin sunduğu “rasyonel birey” kavramı da bir o kadar sınanan kavram olmuştur. Sisteme olan güven bir tarafa sistemin çarklarını oluşturan üretici ve tüketici kesiminin davranışsal analizleri adeta bir robot ya da duygusuz bir birey gibi anlaşılmıştır. Bu yüzden neo-klasik ekolü oluşturulan iktisadi doktrinler matematiksel olup, sosyal birey davranışlarını askıya alan bir tavırdadır. Oysa ki gerek postmodernist bakış açısı gerekse iktisat ve sosyoloji ilişkisi bağlamında bireyin davranışları ve iktisat biliminin yeri tartışma konusu haline gelmiştir. Son tahlilde iktisat bir sosyal bilim midir? Sorusu tartışılmıştır. Tüm bu tartışmalar ışığında bu kaygılara belki de çözüm olabilecek bir bakış açısı olarak davranışsal iktisat geliştirilmiştir. Davranışsal iktisat, iktisadi analizlerde bireylerin duygusal analizlerine de yer vererek onların matematiksel formüllerle sınırlanamayacaklarını savunmaktadır. Bu bakımdan rasyonel insan yerine “sınırlı rasyonel insan” kavramını önermiştir. Tüm bunların İslam iktisadı ile olan ilişkisine değinecek olursak; İslam iktisadının da rasyonel insan bakış açısına karşı duruşu iktisadi analizlerde birey ve firma ilişkilerde dini-ahlaki ve insani yönü öncelemesi bağlamında sınırlı rasyonalite kavramı ile ilişkili olduğu iddia edilebilir. 
Keywords : Davranışsal İktisat, Homoeconomicus, Rasyonalite

ORIGINAL ARTICLE URL