Hazırlık Sınıfında Öğrenme Dinamikleri: Arapça Materyallerin İçerik ve Etki Analizi (Silsiletü’l-Lisân Örneği)

Authors : Ramazan Kılıç, Ceyhun Ünlüer

Pages : 455-491

Doi:10.33718/tid.1769031

View : 181 | Download : 299

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarih boyunca insanlar, farklı diller ve kültürler edinerek hayatlarını idame ettirmiştir. Dil öğrenmek, yalnızca farklı kültür ve medeniyetleri tanıma imkânı sunmakla kalmayıp günümüzde küresel iletişimin temel gerekliliklerinden biri hâline gelmiştir. Dünya üzerinde en çok konuşulan diller arasında yer alan Arapça, çeşitli sebeplerle pek çok insan tarafından öğrenilmektedir. Türkiye’de de farklı eğitim kademelerinde öğretilen Arapça için çeşitli öğretim materyalleri geliştirilmiştir. Bu materyaller arasında yer alan Silsiletü’l-Lisân serisi, Türkiye’deki lisans düzeyinde yaygın olarak kullanılan ders kitaplarından biridir. Bu kaynakların uygulama sürecinde hedef kitle tarafından hissedilen eksikliklerin tespit edilmesi ve giderilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada, söz konusu kitap serisinin metin-gramer dengesi, kelime-ünite uyumu, beceri dağılımı ve içerik yeterliliği gibi unsurlar, öğrenci perspektifinden değerlendirilmiştir. 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Hitit Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Arapça Hazırlık Sınıfı’nda öğrenim gören 91 öğrenciyle anket çalışması yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak beşli Likert tipi maddelerin ve açık uçlu soruların yer aldığı toplam 21 maddelik bir anket kullanılmıştır. Bazı anketlere verilen cevap sayısı katılımcılardan fazla veya eksik olabilmektedir. Bunun nedeni katılımcıların ankette emin oldukları cevaplar hakkında görüş bildirmelerine imkân tanımaktadır. Ankette ulaşılan veriler nicel ve nitel analiz teknikleriyle değerlendirilmiş; nicel veriler istatistiksel olarak çözümlenirken, nitel veriler içerik analizi yöntemiyle temalaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, bazı ünitelerde gereksiz veya aşırı ayrıntıya yer verilmesinin öğrencilerin motivasyonunu olumsuz etkilediğini, metin–gramer dengesinin beklentileri karşılamadığını, kelime–ünite uyumunun her zaman sağlanamadığını ve sınav içeriklerinin ağırlıklı olarak okuma becerisine odaklanarak diğer dil becerilerini geri planda bıraktığını ortaya koymuştur. Ayrıca sınıf içi seviye farklılıklarının öğrenme verimliliğini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak hem öğretim materyalini tasarlayanlara hem de Arapça eğitimi veren öğretim elemanlarına yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir. Bu öneriler arasında içerik sadeleştirme, beceriler arası dengeyi gözeten etkinlik tasarımı, kelime–konu uyumunun güçlendirilmesi ve seviye farklılıklarını azaltmaya yönelik destekleyici materyal kullanımı yer almaktadır. Çalışma, Arapça öğretiminde materyal değerlendirme ve geliştirme sürecine hem teorik hem de uygulamalı bir katkı sunmaktadır.
Keywords : Arap Dili ve Belagatı, Dil Öğretimi, Arapça Hazırlık Sınıfı, Materyal Tasarımı, Silsiletü’l-Lisân.

ORIGINAL ARTICLE URL