Mersin Olgunlaşma Enstitüsünde Sergilenen İğne Oyası Yazmaların Hikayesi

Authors : Zekiye Çoban, Başak Çelik

Pages : 42-53

Doi:10.54970/turkuaz.1693198

View : 63 | Download : 33

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Anadolu kültüründe önemli yeri olan yazmaların tarihçesi aslında Orta Asya’ya kadar uzanır. Orta Asya Türk kültüründe oya olarak geçmekte ve Türk devletleri arasında farklı isimlerle anılmaktadır. Çeyiz, düğün, mevlit gibi kutlamalar için yapılan yazmalar aslında köklü bir kültüre ev sahipliği yapar. Anadolu coğrafyasında kadınlarımızdan kalan ve geçmişin ışığını yansıtan el sanatlarının eşsiz bir öğesidir. Geleneksel Türk El Sanatları içerisinde yer alan yazma işleri, diğer el sanatları gibi anlam yüklüdür. Doğadan esinlenerek, bitkisel ya da geometrik motiflerden oluşan kenar süslemeleri ile hangi yöreye ait olduğunu ve anlam olarak ne ifade ettiğini anlatmaktadır. Türk kültüründe çeyizlik olarak hazırlanan bu yazmalar kadınlar tarafından büyük bir özenle işlenmektedir. Bu çeyizler serildiği zaman “çeyiz sandığı” dediğimiz ürünün içerisinde sergilenir ve halk kültüründe önemlidir. Yazmaların kenar süslemelerinde iğne veya boncuk oyaları gibi teknikler kullanılır. Bu çalışmada ele alınan konuyla ilgili olarak Mersin Olgunlaşma Enstitüsü\\\'nde sergilenen iğne oyaları incelenmiştir. Söz konusu çalışmalar, Mersin Olgunlaşma Enstitüsünde sergilenen iğne oyası yazmalar üzerinden detaylandırılmıştır. Araştırma sürecinde, atölye gözlemleri, görsel dokümantasyon, literatür taraması ve çalışanlarla yapılan sözlü görüşme yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmalardan elde edilen verilerle, geçmişten günümüze ışık tutan yazmalar hakkında yazılı kaynak haline getirilmiştir. Ayrıca, bu yazmaların yaşam alanlarına dâhil edilmesiyle kültürel mirasın hafızalarda korunması hedeflenmiştir.
Keywords : Yazma, İğne Oyası, Motif, Geleneksel El Sanatları, Mersin Olgunlaşma Enstitüsü.

ORIGINAL ARTICLE URL