Çağdaş Azerbaycan Hikâyeciliğinde Kahramanmaraş Depremi: Zemfira Muharremli’nin “Nokta Kadar Hayat Işığı” Hikâyesi

Authors : Yasemin Karagöz

Pages : 161-173

Doi:10.54970/turkuaz.1787979

View : 417 | Download : 212

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Edebiyat, tarih boyunca yalnızca bireysel deneyimleri değil, toplumsal felaketleri de yansıtan önemli bir araç olmuştur. Türkiye’de meydana gelen depremler, insan psikolojisi, toplumsal dayanışma ve kültürel tepkilerin aktarımı açısından edebiyatta sıkça işlenmiştir. Zemfira Muharremli’nin “Nokta Kadar Hayat Işığı” hikâyesi, 6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş’ta yaşanan 7,7 büyüklüğündeki depremi merkeze alarak, genç bir annenin ve bebeğinin hayatta kalma mücadelesini anlatır. Bu çalışma, söz konusu hikâyeyi psikanalitik eleştiri, yapısal çözümleme ve izlek (tematik) analizi yöntemleriyle inceleyerek, bireysel travmaların ve insan ruhunun felaket karşısındaki direncinin edebiyat aracılığıyla nasıl aktarıldığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Hikâyede olay örgüsü kronolojik bir akış izlerken, deprem anındaki bilinç akışı, ayrıntılı betimlemeler ve karakterlerin psikolojik derinliği dramatik gerilimi artırmaktadır. Ana temalar arasında anne-çocuk bağı, hayat ile ölüm arasındaki mücadele, umut, inanç, toplumsal dayanışma ve insanî yardım yer almaktadır. Hikâyede Ayşe hem bedensel hem de ruhsal bir hayatta kalma mücadelesi verirken, bebeğine duyduğu sevgi ve koruma içgüdüsü anlatının merkezinde yer alır; felaketin kaotik ortamı ise kaybolan zaman–mekân algısı ve kurtarma ekiplerinin dayanışmasıyla umut boyutuna taşınır. Sonuç olarak “Nokta Kadar Hayat Işığı”, bireysel travma ve toplumsal felaketin güçlü bir edebî yansımasıdır. Hikâye, insan iradesi, anne sevgisi ve dayanışma temalarını bir araya getirerek, edebiyatın hem estetik hem de etik bir işlev üstlenebileceğini göstermektedir.
Keywords : Zemfira Muharremli, Psikanalitik Eleştiri, Deprem Edebiyatı, Hayatta Kalma, Anne-Çocuk Bağı.

ORIGINAL ARTICLE URL