BİZANS MANASTIRLARINDA SOSYAL YAŞAM VE MEKAN OLUŞUMU İLİŞKİSİ: STUDIOS MANASTIR KİLİSESİ

Authors : Seda Nur Akbolat, Fernaz Öncel

Pages : 165-184

Doi:10.22520/tubaked.1289654

View : 108 | Download : 59

Publication Date : 2023-12-31

Article Type : Other Papers

Abstract :Kendini dine adayan bireyler, hristiyanlık dinine dayalı ibadetlerini rahatsız edilmeden yapabilmek amacıyla ilk olarak Mısır’daki çöllere sığınmıştır. Münzevi yaşamı benimseyen bireylerin bu yaşam şekli, belirli kurallar altında ilkelden gelişmişe doğru ilerlemiştir. Manastır adı altında oluşan bu yaşam şekli ilerleyen yıllarda Anadolu’ya taşınmıştır. Manastırların kuralları azizler tarafından oluşturulsa da her manastır, kuralları kendi ilkeleri çerçevesinde düzenlemiştir. Hristiyanlıkta önemli yer tutan manastırlar, inziva amaçlı şehrin uzak alanlarına kurulmuşlardır ve kendi kendine yetebilen bir kompleks şeklinde oluşmuşlardır. Manastırın bulunduğu yere, siyasi-sosyal düzenine ve keşişlerin mesleklerine göre kompleks içerisinde farklı yapılar mevcut olmuştur. Bu sebeple manastır komplekslerinin fiziki yapısının özgünlüğü bulunmaktadır. Studios Manastır Kilisesi ise MS 463 yılında İstanbul’da kurulmuştur. Manastır, günümüzde harabe halinde olan bazilikası ile İstanbul’un en eski dini yapısıdır. Manastır, 8. yüzyılda manastırın başına geçen Theodore’un kuralları ile siyasi-sosyal etkinin mekânda en ideal şekilde uygulanması gerçekleşmiştir. Manastırda yaşayan keşişler, Theodore’un kurallarını typikon adı verilen günlüklere yazmıştır. Bu çalışma kapsamında; Studios Manastır Kilisesi’nin kurallarının manastır kompleksindeki mekanlara etkilerinin incelenmesi amaçlanmış olmakla birlikte bunun sonuçlarının araştırılması hedeflenmiştir. En ilkelden en gelişmişine doğru, dönemin siyasi-sosyal etkisi ile birlikte fiziksel manastır kompleksine etkileri gibi durumların tartışılması amaçlanmıştır.
Keywords : Manastır Oluşumu, Studios Manastır Kilisesi, Manastır Kuralları, Mekan Oluşumu

ORIGINAL ARTICLE URL