Aya Vukla Kilisesi’nin Müze Binası Olarak Seçilmesi

Authors : Hüseyin Karaduman

Pages : 213-242

View : 64 | Download : 53

Publication Date : 2025-07-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Öz Osmanlı Dönemi’nde 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında İzmir’de bir müze binası inşa etme girişimleri olmuş, ancak maddi yetersizlikten dolayı sonuçsuz kalmıştır. Cumhuriyet Dönemi’nin ilk yıllarında bu konu yeniden gündeme gelmiş ve eldeki mevcut eserlerin bir müze çatısı altında topluma sunulması öncelikli hedef olarak benimsenmiştir. Bu hususta bir müze binasına ihtiyaç duyulmaktadır. O günlerde ya bir müze binası inşa edilecek, ya da müze olmaya elverişli mevcut binalardan biri müzeye dönüştürülecektir. Bu ikilemin yaşandığı süreçte Aziz Ogan, müze binasının inşa edilmesinden yanadır. Maarif Vekâleti ise, bu hususta bir şeylerin yapılmasını istemekte, ancak ekonomik sıkıntılardan ötürü de yeterli bir ödenek verememektedir. Kurtuluş Savaşı sonrasında yaşanan ekonomik ve sosyal sorunlar had safhaya varmıştır. 1922 İzmir Yangını’nın bir sonucu olarak İzmir’de ortaya çıkan konut sorunu, mübadeleyle birlikte daha çok hissedilir olmuştur. Böyle bir dönemde, bir müze binasının inşa edilmesi veya müze olmaya uygun bir bina bulunması neredeyse imkânsızdır. Aziz Ogan’ın başka amaçlara uygun yapılan bir binanın müze olamayacağına ve bir müze binası inşa edilmesine yönelik düşünceleri İzmir ve Ankara’da taraftar bulmasına rağmen, ekonomik sorunlar nedeniyle müze olmaya elverişli mevcut binalardan birinin müze yapılması kararlaştırılmıştır. Ancak İzmir’de eserlerin yüzlerce ton ağırlığına dayanacak nitelikte bir bina bulmak mümkün olamamıştır. Terk edilmiş mabetlerin Maarif Vekâleti’ne devriyle birlikte, bu yönde bir araştırma yapılmış, yanan ve yangından sağlam çıkabilen mabetler incelenmiş ve sağlam bir yapı olan Aya Vukla Kilisesi müze binası için uygun bulunmuştur. Aya Vukla Kilisesi, İzmir’in iyi bir mevkiinde yer almamaktadır. Fakat Basmahane tren garı ile rıhtıma uzanan İzmir-Basmahane Bulvarı’na yakınlığı ve çok ağır eserleri içine alabilecek niteliğe sahip olması gibi avantajlı özellikleri vardır. Yeni bir müze binası inşa etmektense, çok az bir masrafla mevcut binalardan birinin müzeye dönüştürülmesi ekonomik açıdan yararlı görülmüştür. Bu konu, dönemin arşiv belgelerine dayalı olarak incelenmiş ve yapılan seçimin pragmatik bir yaklaşım olduğu sonucuna varılmıştır.
Keywords : İzmir Müzesi, Aya Vukla (Aziz Vukolos) Kilisesi, Aziz Ogan, Mübarek Galip, Vasıf Çınar.

ORIGINAL ARTICLE URL