Farklı Alkaloid Tiplerine Sahip Haşhaş Çeşitlerinde Ana Sap ve Yan Dal Kapsüllerinde Alkaloid Değişimi

Authors : Nimet Kara, Ümmü Tuğlu

Pages : 125-129

Doi:10.55979/tjse.1796620

View : 51 | Download : 120

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Araştırma, farklı alkaloid tipine sahip haşhaş çeşitlerinde ana sapa bağlı kapsüller ile yan dallara bağlı kapsüllerin alkaloid oranlarının karşılaştırılması amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada morfin tipi Ofis1, noskapin tipi Ofis NM ve tebain tipi TMO-T haşhaş çeşitleri kullanılmıştır. Haşhaşta ana sapa bağlı kapsül ve yukarıdan aşağıya 1., 2., 3. ve 4. dal uçlarında oluşan kapsüllerde, kapsül ağırlığı (g/kapsül), morfin, kodein, tebain ve noskapin alkaloid oranları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda; Ofis1 çeşidi morfin ve noskapin, Ofis NM çeşidi kodein ve TMO-T çeşidi tebain bakımından en yüksek değerlere sahip olmuştur. Dal durumlarına göre alkaloid oranları farklılık göstermiş, en yüksek morfin ve kodein oranı 1. dalda, noskapin oranı 4. dalda çıkarken, tebain bakımından ise istatistiksel olarak fark çıkmamıştır. Çeşit x dal interaksiyonu incelendiğinde en yüksek morfin ve noskapin oranı Ofis 1 çeşidinin 4. dalında, kodein oranı aynı çeşidin 3. dalında, tebain oranı ise TMO-T çeşidinin 3. dalında tespit edilmiştir. Kapsül ağırlığı tüm çeşitlerde ana saptan başlayarak aşağı dallara doğru azalmıştır. Sonuç olarak; ıslah metaryali olarak değer taşıyan ana kapsüllerin tek bitki verimine katkısı yan dallara göre daha yüksek olmuş, alkaloid oranları ise bitki dal pozisyonlarına göre değişmiştir.
Keywords : Dal durumu, haşhaş, kapsül verimi

ORIGINAL ARTICLE URL