Muğla’da yağış erozivitesinin mekânsal-zamansal dağılışı ve eğilimleri

Authors : Yıldız Güney

Pages : 39-52

Doi:10.17211/tcd.1384961

View : 128 | Download : 100

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Su erozyonunun etkili olduğu bölgelerde toprakların ve su kaynaklarının korunması için yağışın erozivitesinin zamansal ve mekânsal olarak değişiminin bilinmesi önemlidir. Bu çalışmanın temel amacı Türkiye’de yağış klimatolojisi anlamında özel bir yere sahip olan Muğla’da yağışların erozivitesinin mekânsal dağılışını ve 1965-2019 periyodunda yıllık ve aylık olarak değişimini değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda meteoroloji istasyonlarının verileri temin edilmiş, aylık ve yıllık niceliksel yağış erozivitesi değerleri hesaplanmış, aylık ve yıllık yağış erozivitesi haritalanmış, yağış erozivitelerindeki eğilimler istatistikî yöntemler kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma alanında yağışın erozivitesinin mekânsal dağılışında önemli farklılıklar olup, en yüksek yıllık yağış erozivitesi Marmaris’te tespit edilmiştir. Araştırma alanında yağış erozivitesinin en yüksek olduğu aylar kış mevsimindedir. Onu sırasıyla sonbahar, ilkbahar ve yaz ayları izler. Araştırmada kullanılan istasyonların yağış erozivitelerindeki en belirgin artış eğilimleri sonbahar aylarında yaşanmıştır. Yaz kuraklığının ardından gerçekleşen yağışların eroziv gücündeki artış eğilimleri bölgedeki erozyonu şiddetlendirici özelliktedir. Bu nedenle doğal bitki örtüsünün insan tahribatından ve orman yangınlarından korunmasına, arazi kullanımı planlanmasına, havzaları erozyondan koruma tedbirlerine daha çok önem verilmesi gerekmektedir. Çalışma kapsamında elde edilen sonuçlar Muğla’da yağışın erozivitesindeki yerel dinamiklerin daha iyi anlaşılması ve küresel iklim değişiklikleri kapsamında erozyonla mücadele stratejileri geliştirilmesine katkı sunabilir.
Keywords : Muğla, Erozyon, Yağış, erozivitesi, İklim değişikliği

ORIGINAL ARTICLE URL