Ankara yüzey ısı adasının detaylı verilerle incelenmesi

Authors : Seher Yıldız, Erkan Yilmaz

Pages : 89-105

Doi:10.17211/tcd.1757018

View : 220 | Download : 533

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Yüzey ısı adası (YIA) etkisi, küresel iklim değişikliği ve hızlı kentleşmenin oluşturduğu eş zamanlı baskılar nedeniyle günümüzde uluslararası ölçekte önem kazanan bir araştırma konusudur. Ankara’da, son yıllarda hızlanan kentsel dönüşüm ve kentsel yayılma süreçleri, YIA etkisini artırmış, şehirde yaşayan nüfus açısından araştırılması gereken bir konu haline gelmiştir. Bu çalışma, 2000–2022 dönemine ait MODIS Terra ve Aqua uydu verileri kullanılarak Ankara’da yüzey sıcaklıkları (YS) ve YS eğilimlerinin sistematik bir şekilde analiz edilmesini; ayrıca temmuz ve ocak aylarına ait yüzey sıcaklıkları arasındaki farkların (ΔYS) incelenmesini amaçlamaktadır. Çalışmada en yüksek sıcaklıklar batı koridorundaki sanayi bölgelerinde, ana ulaşım hatlarında tespit edilmiştir. Şehir metropolitan alanı yanı sıra banliyö karakterli yerleşme alanlarında da pozitif YIA özelliği izlenmiştir. Çubuk, Bayındır, İmrahor, Mogan vadileri soğuma koridoru işlevi görerek sıcaklıkları düşürmektedir. Mann- Kendall eğilim analizlerinde temmuz ayında şehrin batı koridoru boyunca yeni gelişen merkezlerde YS şiddetli anlamlı azalış-artış eğilimindedir. Çalışma, şehir planlamasında mikro iklim gözlemlerine dayalı kararların önemini vurgulamakta; Ankara’da YIA etkisinin sınırlandırılabilmesi için şehir çevresindeki mikroklimatik vadilerde yeşil alan sürekliliğinin sağlanması, metropol ölçeğinde ise Çubuk Çayı Vadisi güneyindeki açık alanların korunması ve menfez çalışmalarındansa açık su yüzeylerinin muhafaza edilmesinin kritik rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Keywords : Yüzey ısı adası, Soğuma koridoru, MODİS, Mann-Kendall

ORIGINAL ARTICLE URL