20 Aralık 1942 Tokat Erbaa Depremi (Ms 7.2) Makrosismik Özelliklerinin EMS-98 Ölçeğine Göre Yeniden Değerlendirilmesi

Authors : Tuğba Kurtuluş, Murat Ersen Aksoy

Pages : 545-560

Doi:10.46464/tdad.1688834

View : 134 | Download : 595

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, 20 Aralık 1942 tarihinde meydana gelen Tokat-Erbaa Depremi’nin makrosismik etkileri tarihsel veriler ışığında yeniden değerlendirilmiştir. Kullanılan veri seti, Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi’nde yer alan resmi telgraflar, Anadolu Ajansı kaynaklı basın haberleri, dönem fotoğrafları ve saha raporlarından oluşturulmuştur. Depremin etkisi, Avrupa Makrosismik Ölçeği (EMS-98) esas alınarak 96 yerleşim noktasında analiz edilmiş; yapı türü, kırılganlık sınıfı, hasar dereceleri ve yayılımı dikkate alınarak şiddet değerleri atanmıştır. Hasar gözlemlerine dayalı olarak oluşturulan yeni izosismal harita, Ampirik Bayesyen Kriging (Empirical Bayesian Kriging) yöntemi ile üretilmiş ve depremin etkisinin merkez üssünden çevre alanlara doğru düzenli biçimde uzaklaştıkça azaldığı görülmüştür. Şiddet dereceleri, yüzey jeolojisi ve alüvyon dolgu alanlarıyla yüksek uyum göstermekte; zayıf zeminlerde daha yüksek şiddetler tespit edilmektedir. Çalışma, tarihsel bir depremin hasar derecesi ve dağılımını çok kaynaklı belgelerle yeniden yapılandırmakta ve yerel zemin etkilerinin şiddet dağılımı üzerindeki rolünü ortaya koymaktadır. Bu derleme ve analiz çalışması aktif fay zonlarındaki tarihsel yıkıcı depremleri anlamak ve afet risklerini azaltmaya yönelik bilimsel temelli karar destek sistemleri geliştirmek açısından faydalı veri ve bulgular sunmaktadır.
Keywords : Erbaa-Niksar Depremi, Makrosismik şiddet, EMS-98, Ampirik Bayesyen Kriging, Tarihsel sismoloji

ORIGINAL ARTICLE URL