Makarnalık Buğday ve Tritikale Çeşitlerinde Hasat Zamanı ve Azotlu Gübre Uygulamasının Tane Verimi ile Bazı Kalite Özelliklerine Etkisi

Authors : İlknur AKGÜN, Esra ÖZBEK, Aykut ŞENER

Pages : 53-63

Doi:10.46810/tdfd.853444

View : 66 | Download : 10

Publication Date : 2021-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmada, azotlu gübre uygulamalarının ve hasat zamanının tane verimi ve bazı kalite özelliklerine etkisi belirlenmiştir. Ayrıca, tritikalenin erken hasat edilerek firik olarak kullanılabilme olanağı araştırılmıştır. Araştırma, Bölünen Bölünmüş Parseller Deneme Desenine uygun olarak 3 tekerrürlü kurulmuştur. Ana parseller çeşitler [2 makarnalık insert ignore into journalissuearticles values(Çeşit-1252 ve Kızıltan-91); ve 2 tritikale insert ignore into journalissuearticles values(Ümran Hanım ve Karma-2000); çeşidi], alt parsellere azotlu gübreler [NitroPower33 ve yavaş salınımlı insert ignore into journalissuearticles values(slow release); Dinitroso] , alt alt parsellerde ise hasat zamanı [3 hasat zamanı insert ignore into journalissuearticles values(erken hamur olum, sert hamur olum ve tam olum);] yerleştirilmiştir. Ekimden önce bütün parsellere dekara 7 kg P2O5 fosforlu ve 5 N kg azotlu gübre uygulanmıştır. Azotun diğer yarısı ilkbaharda sapa kalkma başlangıcında parsellere insert ignore into journalissuearticles values(5 N kg da-1); verilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; nem oranı insert ignore into journalissuearticles values(%13,92-42,29);, protein oranı insert ignore into journalissuearticles values(%13,99-16,90);, kül oranı insert ignore into journalissuearticles values( %1,48-1,61);, 1000- tane ağırlığı insert ignore into journalissuearticles values(27,2-32,0 g);, hektolitre ağırlığı insert ignore into journalissuearticles values(72,72-78,67 kg); ve tane verimi insert ignore into journalissuearticles values(173,05-287,47 kg da-1); üzerine hasat zamanının etkisinin istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Olum döneminin ilerlemesine bağlı olarak tanenin nem ve protein oranı azalmasına karşın, kül oranı, 1000-tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve tane verimi artmıştır. Farklı gübre uygulamalarının tanenin nem içeriğine, 1000- tane ağırlığına, hektolitre ağırlığına ve tane verimine etkisinin önemsiz; protein oranına insert ignore into journalissuearticles values(NP33: %14.98 ve Dinitroso: %16,50); ve kül oranına insert ignore into journalissuearticles values(NP33: %1,50 ve Dinitroso: %1,58); etkisinin ise önemli olduğu belirlenmiştir. Yavaş salınımlı gübre uygulamasının tane verimi üzerine etkisi çeşide ve hasat dönemine göre farklılık göstermiştir. Tritikale çeşitlerinde protein oranı ve kül içeriğinin, makarnalık buğday çeşitlerinde ise 1000-tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve tane veriminin daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, tritikalenin erken hasat edilerek firik amacıyla kullanılabileceği, makarnalık buğday ve tritikalenin firik amacıyla sert hamur olum döneminde hasat edilmesinin uygun olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yavaş salınımlı gübre uygulamasının tane kalitesi ve verimi üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir.
Keywords : firik, buğday, tritikale, azot, kalite, verim

ORIGINAL ARTICLE URL