“Türk İlinde Hamr-ı Gül-gûn İçmeğe”: 15.-16. Yüzyıl Osmanlı Tarihyazımında Türk ili Kavramı

Authors : Kadir Purde

Pages : 205-220

Doi:10.32449/egetdid.1636621

View : 59 | Download : 32

Publication Date : 2025-06-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada 15. ve 16. yüzyıl Osmanlı tarihyazımında “Türk ili” kavramının hangi müelliflerce hangi bağlamlarda kullanıldığı incelenmiştir. Osmanlı tarihçileri Osmanlı topraklarını memâlik-i Osmâniye, diyâr-ı Rûm, devlet-i Osmâniye gibi muhtelif tabirler kullanarak isimlendirmişlerdir. Osmanlı tarih yazarlarının kullandığı bir diğer ifade ise Türk ili kavramıdır. Araştırmada Türk ili ifadesinin 15. ve 16. yüzyıl müelliflerinin eserlerinde ortaya çıkan kullanımı, bu kullanımların bağlamları ve anlam katmanları analiz edilmektedir. Araştırmanın veri havuzu olarak 15. ve 16. yüzyıl Osmanlı tarih kitapları kabul edilip taranmış ve bunların çok az bir kısmında Türk ili ifadesinin kullanıldığı tespit edilmiştir. Kavramın 15. ve 16. yüzyıl eserlerinde Osmanlı ülkesi anlamında kullanılıyor olması da önemli bir kullanım alanı olarak zikredilip tartışılmıştır. Anadolu ve Osmanlıların yaşadıkları bölgeler için 12. yüzyıldan itibaren çeşitli Avrupa dillerinde ve değişen sınırlarda kullanılan Türkiye anlamına gelen kelimelerin kullanılması ve bu kelimenin bir anlamdaşı olarak Türk ili kelimesinin Osmanlı kaynaklarında da kullanılıyor olması çalışmada vurgulanan olgulardan bir tanesidir. Bu bağlamda çalışma Türk ili kavramının Osmanlı tarihyazımındaki yerini ve anlamını ortaya koyarak Osmanlı coğrafyasının adlandırılmasında kullanılan terimlerin çeşitliliğine ve kavramsal sürekliliğine dair yeni bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır.
Keywords : Türk İli, İl/El, Osmanlı Tarihyazımı, coğrafya, kimlik, 15. Yüzyıl, 16. Yüzyıl

ORIGINAL ARTICLE URL