AKHIT ÜLİMJİOĞLU'NUN ESERLERİ VE EDEBÎ FOLKLORİSTİK ENTEGRASYON

Authors : Dauletkerey Kapuly, Gulnaz Sagynadin, Karlygash Khavay

Pages : 455-466

Doi:10.60163/tkhcbva.1483722

View : 54 | Download : 52

Publication Date : 2025-06-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Modern Kazak edebiyatının ana meselelerinden biri, tarihî anavatanın ötesinde doğmuş, gelişmiş ve evrimleşmiş olan edebiyatın, geçmişiyle bugününün ve gelişim eğilimlerinin analizinin yapılması, geleceğinin araştırılması ve değerlendirilmesi, ana temsilcilerinin belirlenmesi meselesidir. Kazak edebiyatının derin tarihî köklere sahip bir hayat ağacı olduğunu düşünürsek, bu hayat ağacının, nerede olursa olsun, kendi yerel ve bölgesel özelliklerine sahip dallarla budaklardan ibaret olduğu kabul edilebilir. Dolayısıyla, geniş coğrafyaya sahip olan bu edebiyatın, bir an önce, yurtiçi yurtdışındaki zengin kültürel ve edebî mirasının derlenmesi ve incelenmesi, ulusal bir ihtiyaç hâline gelmiştir. Akhıt Ülimjioğlu, Şakarim Kudayberdioğlu ve Abay Kunanbayoğlu gibi büyük bir şair ve düşünürdür. Akhıt Ülimjioğlu’nun yazıları, yirminci yüzyılın ilk çeyreğindeki Kazak halkının geleneğini, edebiyatını, kültürünü, dinini, tarihini, felsefesini ve zihniyetni kaydetmesi açısından önemlidir. O dönemki siyasî ve tarihî nedenlerle bağlantılı olarak şair, Çin’in Sincan bölgesiyle Moğolistan’ın Bayan-Ölgii bölgesinde yer değiştirerek yaşamıştır. Eserleri bu iki bölgede yaşayan Kazak halkının yaşamını, zihniyetini, ahvâlini, varlığını, gelenek ve görüşlerini yansıtmaktadır. Bu çalışmada Kazak Edebiyatının büyük şairi, eğitimci, öğretmen, sosyal ve dinî açıdan önemli bir figür olan, yazılı edebiyatın kurucularından biri Akhıt Ülimjioğlu’nun yaşamı ve eserleri incelenmektedir. Şairin zengin edebî mirasının, ulusal edebiyattaki konumunun analiz edilmesi, Akhıt’ın eserlerinin folkloristik yönünün değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada A. Ülimjioğlu’nun eserlerini incelemek ve bu eserlerde yer alan halkbilimi unsurlarını tespit etmek ön planda tutulacaktır. Halkbilimi, halkbilimindeki genelleme ve folklor motifleri tezahürünün incelenmesi, araştırmanın amaç ve hedeflerinin temelidir. Bu bağlamda, A. Ülimjioğlu’nun Kazakistan, Çin, Moğolistan vb. farklı ülkelerde yayımlanan eserleri ve bu eserlere yönelik yapılan araştırmalar esas alınacaktır. Araştırmalar ön planda tutulacaktı
Keywords : Edebiyat, Halkbilimi, Halkbilimi Unsurları, Folklor Geleneği, Edebi ve Folkloristik Entegrasyon

ORIGINAL ARTICLE URL