HACI BEKTAŞ VELİ’NİN ÖZDEYİŞLERİNİN SÖYLEMSEL ÖZELLİKLERİ

Authors : Meltem Sargın

Pages : 505-514

Doi:10.60163/tkhcbva.1628183

View : 124 | Download : 99

Publication Date : 2025-06-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarihte davranışları, ilkeleri ve eylemleri ile dünyaya damgasını vurmuş önemli kişilikler bulunmaktadır. Bunlardan biri de mutasavvıf, âlim ve İslam filozofu olarak tanınan Hacı Bektaş Veli’dir. Verdiği değerli eserlerin yanı sıra bir “Toplum Hocası” kimliğiyle insanlara doğru yolu göstermeye hayatını adamış olan Hacı Bektaş Veli, nasihatlerini ilettiği özlü sözleriyle de yaygın biçimde tanınmaktadır. Bu özdeyişler içeriği ve yapısal özellikleri açısından dilbilimsel bir incelemeye değer görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Hacı Bektaş Veli’nin özdeyişlerini dilbilgisel ve anlambilimsel düzlemde inceleyerek sistematik olarak tekrarlanan dilbilgisel yapıların ve anlambilimsel düzeneklerin işlevlerini ortaya çıkarmak ve elde edilen bulguları Bektaşi geleneği bağlamında yorumlamaktır. Çalışmanın derlemi Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Hacı Bektaş Veli Araştırma ve Uygulama Enstitüsü’nün resmi sitesindeki “Hacı Bektaş Veli Öğretileri” sayfasında yer alan, toplam 58 tümceyi kapsayan 31 özdeyişten oluşmaktadır. Çalışmanın kuramsal çerçevesinini oluşturan Söylem Çözümlemesi uyarınca derlem büyük ölçekli ve küçük ölçekli metinsel düzeyde incelenerek özdeyişlerin bağlamsal, dilbilgisel ve anlambilimsel özellikleri nitel araştırma yöntemiyle saptanmıştır. Elde edilen bulgular Hacı Bektaş Veli’nin bilge kimliğinin yanı sıra dil bilincine sahip olduğunu da ortaya koymakta ve bu yönüyle onun eğitimci kimliğini desteklemektedir.
Keywords : Hacı Bektaş Veli, Söylem Çözümlemesi, Özdeyiş, Emir Kipi, Metafor

ORIGINAL ARTICLE URL