KAZAKÇA VE RUSÇA KAYNAKLARA GÖRE ARSLAN BABA VE TÜRBESİ

Authors : Alısher İsmailov
Pages : 1-16
Doi:10.56252/turktarars.1696889
View : 109 | Download : 39
Publication Date : 2025-06-26
Article Type : Research Paper
Abstract :Arslan Baba Türbesi, Güney Kazakistan Eyaleti’nin Otrar bölgesinde yer almaktadır. Tarihi kaynaklarda, Ahmet Yesevi’nin hocası olarak bilinen Arslan Baba’nın, Peygamber’in emri üzerine İsfidcab (günümüzde Sayram bölgesi) şehrine geldiği ve o zamanlarda Ahmet Yesevi ile tanıştığı söylenmektedir. Ahmet Yesevi’nin ‘Divan-ı Hikmet’ adlı eserinde Arslan Baba hakkında birçok kez bahsedilmesi, aralarındaki derin bağı göstermektedir. 19. yüzyılın sonlarından bugüne kadar yapılan araştırmalarda, Arslan Baba Türbesi’nin 14 ve 15. yüzyıllarda Emir Timur’un emriyle inşa edildiği görülmektedir. Ancak son yapılan araştırmalara göre, Arslan Baba Türbesi’nin ilk inşaatının 12. yüzyıla dayandığı savunulmaktadır. Bu tespit, arkeolojik kazılar sonucunda ortaya konulduğu için birçok araştırmacı tarafından kabul edilmiştir. 14 ve 15. yüzyıllarda ise 12. yüzyılda yapılan ilk türbenin yerine yeni bir türbe inşa edilmiştir. Bu yapılan türbe ile ilgili halk arasında pek çok rivayet mevcuttur. Bugüne kadar yapılan araştırmalar, 14 ve 15. yüzyıllarda yapılan türbenin, 18. yüzyılda bir deprem sonucunda yıkıldığını göstermektedir. 1860’lı ve 1870’li yıllara gelindiğinde ise bu türbe tekrar inşa edilmiştir. Daha sonra 1909 yılında, Arslan Baba Türbesi’nde ciddi restorasyon çalışmaları yapılmıştır. Günümüze ulaşan türbe yapısı, 1909 yılında yapılan restorasyon sonucu elde edilmiştir. Bugüne kadar yapılan araştırmalarda görüldüğü üzere, yıl ve asır gösteriminde bir karmaşıklık mevcuttur. Özellikle Türkiye Türkçesiyle yapılan araştırmalarda Arslan Baba Türbesi ile ilgili bilgilerin yetersiz olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, bu makalemizde yıl ve asır gösterimindeki karmaşıklığı ve Türkiye Türkçesiyle yapılan araştırmaların yetersiz olduğunu göz önünde bulundurarak, bu makalemizi değerli okuyucularımıza sunmayı amaçlamaktayız. Bu araştırmada, en eski kaynaklara ulaşmaya çalışılmış, kaynak incelemesi yapılmış ve karşılaştırmalı analiz yöntemi uygulanmıştır.
Keywords : Arslan Baba Türbesi, Ahmet Yesevi, Emir Timur, Divan-ı Hikmet, Otrar

ORIGINAL ARTICLE URL