Öznitelik Seçim Yöntemleri ve Makine Öğrenmesi Kullanarak Şirket Bilanço Verilerine Dayalı İflas Riski Tahmini

Authors : Necip BULUT, Saber SHAKERİ, Seçil YÜZÜK, Mehmet Sıddık AKTAŞ

Pages : 20-29

View : 44 | Download : 11

Publication Date : 2019-12-17

Article Type : Research Paper

Abstract :Bir şirketin başarısı hem firmanın iç muhatapları hem de yatırımcılar ve üçüncü kişilerce büyük önem taşımaktadır. Finansal olarak başarısızlık kimi zaman iflaslar ile sonuçlanabilmekte ve firmanın muhatapları üzerinde yıkıcı etkiler yaratabilmektedir. Yatırımcılar, finansörler, yöneticiler bazen de politika yapıcıları için firmaların iflas risklerini tahmin etmek oldukça önemlidir. Literatürde iflas riskinin tahmini için birçok yöntem geliştirilse de Ohlson O-skoru ve Altman Z-skoru iflas riskini tahmin için oldukça sık kullanılan iki yöntemdir. Bu iki modelin hem lineer model olmaları hem de firmaların yalnızca son bilançolarıyla ilgilenmeleri bazen hatalı tahminlere yol açabilmektedir. İflas olgusunun bir süreç olduğu düşünüldüğünde şirketin sadece son finansal raporlarının incelenmesi bir takım sakıncalar barındırır. Bu sebeple iflas risklerini doğru tahmin etmek için şirketlerin geçmiş finansal raporlarının da incelenmesi gerekmektedir. Literatürdeki bu iki iflas riski tahmin yöntemi şirketlerin sadece son finansal raporlarıyla ilgilenmektedir. Ayrıca bu iki modelde şirketin başarısına dair karar verilemeyen gri alanlar bulunmaktadır. Bu çalışmada literatürdeki klasik lineer modeller yerine, lineer olmayan makine öğrenmesi algoritmaları kullanılarak şirketlerin iflas riskleri tahmin edilmeye çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda öznitelik seçim metodu olarak Bilgi Kazanımı ve Temel Bileşenler Analizi, Lineer Diskriminant Analizi ile birleştirilerek ve makine öğrenmesi metodu olarak Lojistik Regresyon, Karar Destek Vektörleri ve Rassal Orman algoritması kullanılmıştır. Bu bağlamda şirketlerin iflas riskini makine öğrenmesi algoritmalarıyla tahmin etmenin, lineer klasik modellerden başarılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : Ohlson O skoru, Altman Z Skoru, Şirket İflas Riski Tahmini, Öznitelik Çıkarımı, Makine Öğrenmesi

ORIGINAL ARTICLE URL