Engelli Bireylerin Toplumsal Bütünleşmelerini Etkileyen Bariyerlere Yönelik Geliştirdikleri Çözümler

Authors : Yasin Erdurak, Recep Yıldız
Pages : 536-562
Doi:10.18037/ausbd.1711212
View : 115 | Download : 220
Publication Date : 2025-09-25
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu araştırma, engelli bireylerin toplumsal yaşama eşit ve etkin biçimde katılmasını engelleyen sosyal, kültürel ve yapısal etkenleri inceleyerek, bu bireylerin söz konusu engeller karşısında geliştirdikleri çözümleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi benimsenerek yürütülmüş ve maksimum çeşitlilik örneklemesi doğrultusunda farklı engel türlerine sahip toplam 22 katılımcı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler, MAXQDA yazılımı kullanılarak tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Analizler sonucunda, iki ana tema ve bu temalara bağlı toplam on alt tema belirlenmiştir. İlk ana tema “Toplumsal Birlikteliğin ve Bütünleşmenin Önündeki Bariyerler” altında; düşünsel farkındalığın olmayışı, ulaşım/erişim engeli, sözde/sembolik ilginin varlığı, engelli bireyin kendisi, ailenin çocuk yetiştirme tutumu, maddi imkânlardan yoksunluk ve alınan/verilen eğitim düzeyi alt temaları ortaya çıkmıştır. İkinci ana tema “Toplumsal Bütünleşme ve Güvenin İnşası” ise; karşılıklı anlayışın varlığı ve bilinçlendirme, iyi niyetlilik-samimiyet-dürüstlük ile maneviyatın ve duygusal bağların güçlendirilmesi alt temaları çerçevesinde şekillenmiştir. Bulgular, engelli bireylerin karşılaştığı dışlayıcı tutumların fiziksel engellerin ötesinde, kültürel önyargılar ve toplumsal duyarsızlıktan da kaynaklandığını ortaya koymaktadır. Ayrıca toplumsal bütünleşmenin yapısal düzenlemelerin ötesinde; etik duyarlılık, empati, samimiyet ve bireysel çabayla mümkün olabileceği anlaşılmaktadır. Araştırma, sosyal dışlanmanın azaltılması ve toplumsal birlikteliğin güçlendirilmesi için hak temelli, kapsayıcı ve sürdürülebilir sosyal politikalara duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.
Keywords : Engellilik, Toplumsal Bütünleşme, Sosyal Dışlanma, Toplumsal güven

ORIGINAL ARTICLE URL