Dünyadaki Din Eğitimi Uygulamalarını Konu Edinen Türkçe Bilimsel Yayınlar Üzerine Bir İnceleme

Authors : Cemil Osmanoğlu, Şeyma Örnek, Emre Yavuz

Pages : 69-106

Doi:10.53112/tudear.1770065

View : 397 | Download : 363

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkçe literatürde dünyadaki din eğitimi uygulamalarını konu edinen araştırmaları sistematik bir biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda ulaşılan 127 araştırma, biçimsel ve içerik özellikleri açısından değerlendirilmiştir. Veri setini oluşturan araştırmalar makale ve lisansüstü tezlerle sınırlandırılmıştır. İnceleme sürecinde yayın türü, yılı, yazar sayısı, yayın niteliği (özgün-çeviri), kullanılan yöntemler, yazarların ülke seçim tercihleri, yazarların bağlı olduğu bilimsel disiplinler, yayın yerleri, coğrafi bölgeler ve karşılaştırmalı yaklaşım kullanımı gibi ölçütler dikkate alınmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular, incelenen çalışmaların çoğunlukla akademik makale niteliğinde olduğunu, yüksek lisans ve özellikle doktora tezlerinin sayıca sınırlı kaldığını göstermiştir. Araştırmaların önemli bir kısmı tek yazarlı olup çok yazarlı yayınlar oldukça azdır. Araştırmaların çoğu özgün niteliktedir; çeviri eserler ise oldukça azdır. Yöntem açısından bakıldığında, literatüre dayalı teorik betimlemelerin ağırlıkta olduğu, çok boyutlu yöntemler, karma desenler ve disiplinler arası yaklaşımların ise sınırlı kaldığı görülmüştür. İncelenen yayınlarda ülke seçiminde en çok tarihsel gelişim, toplumsal yapı ve yenilikçi eğitim uygulamaları öne çıkarılan gerekçeler olmuştur. Araştırmaların büyük kısmı Avrupa ve Asya kıtaları ile bu kıtalarda yer alan; Almanya, Fransa, Birleşik Krallık, Afganistan, Kırgızistan gibi ülkelerde yer alan din eğitimi uygulamalarını konu edinmiştir. Araştırma kapsamında incelenen yayınların yaklaşık beşte birinin karşılaştırmalı bir perspektif taşıdığı bunun dışında kalan eserlerin genelde betimleyici bir yaklaşım taşıdığı anlaşılmıştır. Bu bağlamda, şunlar önerilebilir: Farklı ülkelerdeki din eğitimi gerçekliklerini konu edinen araştırmalar, belirli bir araştırma ve bilim politikası çerçevesinde yürütülebilir. Söz konusu çalışmalar, disiplinler arası iş birliğine dayalı, çok yönlü ve karma desenlerle tasarlanabilir. Özellikle konuyla ilgili doktora düzeyindeki araştırmaların akademik, kurumsal ve mali olarak desteklenmesi anlamlı olabilir.
Keywords : din eğitimi, din öğretimi, uluslarası din eğitimi, karşılaştırmalı eğitim, sistematik derleme

ORIGINAL ARTICLE URL