- Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi
- Cilt: 9 Sayı: 3
- Buhârî’nin Fezâilü’l-Kur’ân Bölümünün Kur’ân Tarihi Açısından İncelenmesi
Buhârî’nin Fezâilü’l-Kur’ân Bölümünün Kur’ân Tarihi Açısından İncelenmesi
Authors : Murat Bahar
Pages : 879-898
Doi:10.32711/tiad.1708432
View : 74 | Download : 109
Publication Date : 2025-09-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Kütüb-i Sitte müellifleri eserlerinde Fezâilü’l-Kur’ân/Edebü’l-Kur’ân bölümüne yer vermekte, bölümde sevap ve fazilet içerikli bilgiler aktarmaktadır. Ancak Mustafa el-A‘zamî (1932-2017), Fuat Sezgin (1924-2018) ve Hollanda asıllı oryantalist Harald Motzki (1948-2019) Buhârî’nin (ö. 256/870), Fezâilü’l-Kur’ân bölümünde tarihi bilgilere de yer verdiğini, bu bilgilerin erken dönem Kur’ân bilincine işaret ettiğini söylemektedir. Bu itibarla çalışmada Buhârî’nin Fezâilü’l-Kur’ân bölümünde yer alan Kur’ân tarihi bilgisi ve bu bilgileri aktarma usûlü sorunsal addedilerek cevap aranmaktadır. Çalışma, tefsir disiplininin temel alanlarından olan Kur’ân tarihi birikimine bir muhaddisin tespit ve yaklaşımlarını kazandırma amacındadır. Tarihsel verilerin tespiti, doküman analizi ve analitik değerlendirme yöntemleriyle yapılan araştırmada Buhârî’nin, bölümün ilk 8 bâbında, yani ilk 26 rivayetinde Kur’ân tarihi bilgilerine yer verdiği tespit edilmektedir. Bu bâb ve rivayetlerin vahyin nüzul süreci, indirildiği dil, Kur’ân’ın cem‘i, istinsahı, yedi harf ve sûrelerin tertibi konularına dair bilgiler içerdiği sonucuna ulaşılmaktadır. Dolayısıyla Buhârî’nin, rivayetleri tematik olarak tasnif ederken Kur’ân’ın tespiti, tertibi ve istinsahı gibi meselelere dair bakış açısı kazandırmak istediği anlaşılmaktadır.Keywords : Tefsir, Mushaf, Buhârî, Kur’ân Tarihi, Fezâilü’l-Kur’ân, Rivayet
ORIGINAL ARTICLE URL