İbn Sînâ’da Seçmeli Kıyaslar

Home Page
About
Submit A Journal
Submit A Conference
Submit Paper/Book
- Submit a Preprint
- Submit a Book
Contact

Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi
Cilt: 9 Sayı: 3
İbn Sînâ’da Seçmeli Kıyaslar

İbn Sînâ’da Seçmeli Kıyaslar

Pages : 990-1005

View : 53 | Download : 61

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İbn Sînâ basit kıyasları iki kısımda incelemiştir. Onlardan ilki birleşmeli/kesin (iktirânlı) kıyas, ikincisi ise seçmeli (istisnalı) kıyastır. Çalışma, İbn Sînâ’nın seçmeli kıyas görüşünü hem onun metinlerinin içeriği bakımından hem de mantıksal yapıları bakımından analiz edilmesini hedeflemiştir. Konumuz çerçevesinde onun ana kitapları, nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizine tabi tutuldu. Bu yönüyle örneklem, onun el-Kıyas, Kitâbü’n-Necât, İşaretler ve Tembihler adlı eserlerindeki seçmeli kıyas metinleridir. Bunun için ilk olarak tarama usulüyle kaynaklar tarandı, fişlendi ve notlar tutuldu. Böylece veriler toplanmış oldu. Daha sonra da sistematik bir şekilde yazıya döküldü ve redakte edildi. Metin örülürken, İbn Sînâ’nın da kullandığı ve mantık disiplininin iç disiplininde kullanılan mod (darb) kavramı kullanıldı. İbn Sînâ’ya göre bir kıyasta sonuç veya sonucun çelişiği açıkça öncüllerde zikredilirse, buna seçmeli kıyas denir. Buna göre yapısal olarak, sonuç önermesinin kendisi ya da çelişiği açıkça öncüllerde yer almalıdır. İbn Sînâ’nın mantık teorisinin önemli bir kısmının seçmeli kıyaslardan oluştuğu anlaşılmaktadır. Kıyas, klasik mantığın asıl konusudur.
Keywords : Arapça Mantık, İbn Sînâ, Kıyas, Felsefe, Stoa

ORIGINAL ARTICLE URL

* There may have been changes in the journal, article,conference, book, preprint etc. informations. Therefore, it would be appropriate to follow the information on the official page of the source. The information here is shared for informational purposes. IAD is not responsible for incorrect or missing information.