Ankara ve Antalya kızılçam (Pinus brutia Ten.) orijin deneme sahalarında bazı orijinlerin dona dayanıklılıklarının belirlenmesi

Authors : Hacer SEMERCİ, Akkın SEMERCİ, Bora İMAL, Yeliz KAŞKO ARICI

Pages : 290-296

Doi:10.18182/tjf.582462

View : 36 | Download : 9

Publication Date : 2019-12-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Kızılçam kurağa dayanıklı olması ve hızlı büyümesi nedeniyle, Türkiye’de ağaçlandırmalarda kullanılan en önemli ağaç türüdür. Ancak bu türün kurak-soğuk alanlar ve yükseklerde yayılışındaki en önemli engel dondur. Bu çalışmada kızılçamın doğal yayılış alanı içerisinde ve dışında tesis edilen orijin deneme sahalarındaki insert ignore into journalissuearticles values(Antalya ve Ankara); bazı orijinlerin dona dayanıklılıkları araştırılmıştır. Antalya ve Ankara’daki orijin denemelerinden ocak ayı sonunda dokuz orijininin son yıl sürgünleri örneklenmiştir. Çalışma Tesadüf Parselleri Deneme Deseninde yürütülmüş olup düşük sıcaklıklar muameleleri oluşturmuştur. Kontrol grubu düşük sıcaklığa maruz bırakılmamıştır. Diğer sürgünler ise -5, -10, -12.5, -15, -17.5, -20, -22.5, -25, -30 ve -40 0C’de yapay dondurma testlerine tabi tutulmuştur. Dondurma testleri sonrasında sürgünlerde meydana gelen zararı tespit etmek için örneklerin elektrolit salımı ölçülmüş ve bu iletkenlik değerleri kullanılarak nispi yararlanma indeksi insert ignore into journalissuearticles values(It); hesaplanmıştır. It sonuçlarına göre, kızılçam hücre membranlarında don zararı ocak ayı sonunda; -15 ile 17.5 0C arasında, ölümcül oranda zarar ise -20 0C’de başlamıştır. Ayrıca dona dayanıklılık bakımından orijinler arasında istatistiksel anlamda önemli farklar bulunmuştur. Antalya deneme alanlanındaki Samsun-Bafra insert ignore into journalissuearticles values(BAF); ve Burdur-Gölhisar insert ignore into journalissuearticles values(GOL); orijinlerinin diğer orijinlerden dona daha dayanıklı oldukları belirlenmiştir. Ankara deneme alanında ise Burdur-Gölhisar insert ignore into journalissuearticles values(GOL);, Antalya-Kaş insert ignore into journalissuearticles values(KAS); ve Kıbrıs-Güzelyurt insert ignore into journalissuearticles values(KIB); orijinleri dona diğerler orijinlerden daha dayanıklı bulunmuştur. Mersin-Gülnar insert ignore into journalissuearticles values(GUL);, Antalya-Kaş insert ignore into journalissuearticles values(KAS);, Kıbrıs-Güzelyurt insert ignore into journalissuearticles values(KIB); ve Mersin-Anamur insert ignore into journalissuearticles values(ANA); orijinlerinin Ankara deneme sahasında alınan örneklerinin dona dayanıklılık düzeyinin, Antalya deneme sahasından alınan aynı orijindeki örneklerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu orijinlerin dona dayanıklılığındaki artışın nedeni fenotipik plastisite olabilir.
Keywords : Pinus brutia, Kızılçam, Dona dayanıklılık, Orijin, Elektrolit sızıntısı

ORIGINAL ARTICLE URL