Sahil çamı fidanlarında kuraklık stresine karşı silikon bazlı gübrelemenin etkisi

Authors : Safa Balekoğlu
Pages : 252-261
Doi:10.18182/tjf.1715300
View : 81 | Download : 76
Publication Date : 2025-09-30
Article Type : Research Paper
Abstract :İklim değişikliğinin neden olduğu kuraklık olaylarının sıklığı ve şiddetinin artması, orman ekosistemlerinin sürdürülebilirliği açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Bu bağlamda, fidanlık aşamasında çevresel streslere dirençli bireylerin yetiştirilmesi, ormancılık uygulamalarında öncelikli bir hedef haline gelmiştir. Bu çalışmada, sahil çamı (Pinus pinaster Aiton) üzerinde, silikon (Si) bazlı gübrelemenin fizyolojik ve morfolojik tepkiler aracılığıyla kuraklık toleransını artırma potansiyeli araştırılmıştır. Araştırma kapsamında, 1+1 yaşlı sahil çamı fidanlarına 0, 5, 10, 15 ve 30 g dozlarında silikon bazlı gübre uygulanmış; dört haftalık kuraklık koşullarında fizyolojik [Fotosentetik aktivite (Fv/Fm), minimum floresans (Fo), maksimum floresans (Fm), bağıl su içeriği (RWC), nem içeriği (MC)], morfolojik (çap ve boy artımı, gürbüzlük indisi) ve görsel stres tepkileri değerlendirilmiştir. İki yönlü varyans analizi, işlem (kuraklık/sulama) × doz etkileşiminin Fv/Fm (p=0,009), Fo (p=0,021), Fm (p=0,044) ve MC (p=0,044) üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkiler oluşturduğunu ortaya koymuştur. Sonuçlar, 5–15 g aralığında silikon uygulanan fidanların kuraklık altında daha yüksek fotosentetik verimlilik (Fv/Fm), su tutma kapasitesi (RWC, MC) ve görsel puanları sergilediğini göstermiştir. Buna karşın, yüksek dozlar (30 g) bazı fizyolojik parametrelerde olumsuz etkiler oluşturmuştur. Morfolojik parametrelerde kısa vadede belirgin farklar gözlenmemiş olsa da büyüme eğilimleri orta dozların daha dengeli bir gelişim sağladığını göstermektedir. Bu araştırma, sahil çamı gibi, kuraklığa toleranslı türlerde fidanlık aşamasında silikon bazlı gübrelemenin fizyolojik dayanıklılığı artırarak stres yönetimi için uygulanabilir bir strateji olabileceğini ortaya koymaktadır.
Keywords : Abiyotik stres, Bağıl su içeriği, Görsel değerlendirme, Gürbüzlük indisi, Klorofil floresansı

ORIGINAL ARTICLE URL