Küresel Zeytin Ticaretinin Sosyal Ağ Analizi

Authors : Şerife Sezer, Behiç Çetin, Kübra Önder

Pages : 310-329

Doi:10.24988/ije.1470284

View : 144 | Download : 152

Publication Date : 2025-03-14

Article Type : Research Paper

Abstract :Zeytin, ülke ekonomisine sağladığı katkılarıyla dünya genelinde büyük öneme sahip olan tarımsal bir üründür. Zeytin üretimi, genellikle kırsal bölgelerde yoğunlaştığından dolayı kırsal kalkınmaya destek olması ve çiftçilere sağladığı gelir artışı sayesinde yerel ekonominin güçlenmesinde kilit rol oynamaktadır. Ayrıca, döviz kazandırıcı etkisiyle önemli bir ihracat kalemi oluşturan bu sektör, özellikle Akdeniz ülkelerinde, ulusal geliri arttırma ve uluslararası piyasalarda rekabet edebilme açısından stratejik bir öneme sahiptir. Ancak, diğer tarımsal ürünlerde olduğu gibi bu sektörde de bazı riskler bulunmaktadır. Zeytin üretimi, iklim değişiklikleri, üretimdeki dalgalanmalar ve salgın hastalıklar gibi olaylara karşı hassas bir yapıya sahiptir. Nitekim geçtiğimiz yıllarda ortaya çıkan Covid-19 pandemisinin etkileri bu sektörde de hissedilmiştir. Bu bağlamda çalışmada, 2018-2022 dönemi kapsamında dünya ülkelerinin uluslararası zeytin piyasasındaki konumu ağ analizi yaklaşımı ile incelenmiş olup, pandeminin etkileri değerlendirilmiştir. Ağ analizi uygulaması sonucunda ortalama merkeziyet değerleri incelendiğinde, derece merkeziyeti bakımından İspanya\\\'nın lider konumda olduğu (0,80) ve onu İtalya (0,63) ve Türkiye’nin (0,56) takip ettiği belirlenmiştir. Ayrıca aracılık merkeziyetinde İspanya’nın (0,07) liderliğini sürdürdüğü ve ABD (0,05) ile Yunanistan’ın (0,04) izlediği; yakınlık merkeziyetinde ise, ABD\\\'nin (0,20) liderliğinde Almanya (0,1937) ile İspanya’nın (0,19) önde olduğu görülmüştür.
Keywords : Tarımsal ticaret, zeytin ihracatı, sosyal ağ analizi, derece merkeziliği, aracılık ve yakınlık merkeziliği

ORIGINAL ARTICLE URL