Küreselleşmenin Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Büyüme ve Kalkınmaya Etkisi: Panel Veri Analizi

Authors : Hatice Armutcuoğlu Tekin

Pages : 1230-1251

Doi:10.24988/ije.1652765

View : 87 | Download : 78

Publication Date : 2025-10-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Literatür incelendiğinde küreselleşme politikalarının gelişmiş ülkelerde (GÜ) gelişmekte olan ülkelere (GOÜ) göre daha etkili olduğu kavramsal olarak ele alınmaktadır. Ampirik literatür incelendiğinde ise, küreselleşmenin etkilerinin genellikle ya sadece büyüme açısından ya da sadece kalkınma açısından araştırıldığı görülmüştür. Bu sebeple bu çalışmada küreselleşmenin etkilerinin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için hem büyüme hem de kalkınma açısından incelenmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle bu çalışmada küreselleşmenin ekonomik büyüme ve kalkınmaya etkilerinin GÜ ve GOÜ gruplarına göre ampirik olarak araştırılması amaçlanmıştır. Bu çerçevede 39 GÜ ve 30 GOÜ örnekleminde küreselleşmenin büyüme ve kalkınmaya etkisi 1990-2020 zaman aralığında Westerlund (2005) eşbütünleşme testi, Dinamik Ortak İlişkili Etkiler-Ortalama Grup (Dinamik CCE-MG) tahmincisi ve Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik testi yöntemleri uygulanarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre uzun dönemde küreselleşmenin büyümeye etkisinin pozitif olduğu ve bu etkinin GÜ’lerde GOÜ’lere göre üç kattan daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Küreselleşmenin uzun dönemde kalkınmaya etkisi de pozitif ve anlamlı olmakla birlikte, GÜ’ler ve GOÜ’ler açısından etkinin benzer oranlarda olduğu görülmüştür. Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik testi sonuçlarına göre her iki ülke grubunda hem küreselleşme-ekonomik büyüme arasında hem de küreselleşme-kalkınma arasında çift taraflı bir nedensellik söz konusudur.
Keywords : Küreselleşme, Büyüme, Kalkınma, Panel veri analizi

ORIGINAL ARTICLE URL