BİREYSEL YATIRIMCILARIN FİNANSAL RİSK ALGISINA ETKİ EDEN PSİKOLOJİK ÖNYARGILAR

Authors : Ateş Bayazıt HAYTA

Pages : 329-352

Doi:10.20296/tsad.77127

View : 57 | Download : 9

Publication Date : 2014-04-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Son yıllarda finans alanında yapılan çalışmalar bireysel yatırımcıların yatırım kararlarında rasyonel olarak tercihlerini maksimize etmek, portföylerini çeşitlendirmek ve riskten kaçınmak istemelerine rağmen gerçek yaşamda / gündelik hayatta yaptıkları yatırımlarda bunları gerçekleştiremediklerini göstermektedir. Dolayısıyla insan davranışları geleneksel finansın öngördüğü ölçüde her zaman mantıksal bir temele dayanmamakta ve rasyonellikten sistematik olarak uzaklaşabilmektedir. Sermayelerini korumak, değer artışı sağlamak ve sürekli gelir elde etmek amacıyla finansal piyasalarda yatırımda bulunan bireysel yatırımcıları sınırlayan, yönlendiren ve onları rasyonel davranmaktan alıkoyan pek çok faktör vardır. Bu faktörlerden birisi de psikolojik önyargılardır. Psikolojik önyargılar sonucunda bireysel yatırımcılar; kazanan hisseleri olması gerekenden daha erken bir zamanda elden çıkarırken kaybeden hisseleri çok uzun bir süre elde tutmakta, kendilerine olan aşırı güvenin sonucu olarak çok sık zararına işlemler yapmakta, aşina oldukları finansal araçlara duygusal olarak bağlanmakta, sürü davranışı göstermekte, kendi doğrularını destekleyici bilgiyi arama ve diğer bilgileri reddetme eğiliminde olmaktadırlar. Bir başka deyişle; bireylerin yatırım kararları rasyonel kararlar olmaktan çıkmakta, bunun yerine bireylerin sezgi ve hislerine dayalı kararlar alınmaktadır. Derleme niteliğindeki bu çalışma ile bireysel yatırımcıların finansal risk algısına etki eden psikolojik faktörlerin neler olduğu ve bu faktörlerin yatırım kararlarına olan yansımaları ayrıntılı bir şekilde ele alınmaktadır.
Keywords : Bireysel yatırımcı, finansal risk algısı, hevristikler, bilişsel önyargılar, duygusal faktörler

ORIGINAL ARTICLE URL