Evrensel Tasarım İlkelerinin Sinemasal Mekân Üzerinden Okunması: Jacques Tati’nin Amcam Filmi

Authors : Yiğit Karcı, Gamze Ergin

Pages : 379-401

Doi:10.55004/tykhe.1635876

View : 185 | Download : 260

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, modern mimarlık anlayışının evrensellik yaklaşımı ile evrensel tasarım ilkeleri arasındaki ilişkileri, Jacques Tati’nin bir modernizm eleştirisi niteliğindeki Amcam (Mon Onclé) filmi üzerinden derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, iki aşamalı bir yöntem izlemektedir. İlk aşamada kavram, kuram ve ilişkileri tanımlamak amacıyla nitel içerik analizi yapılmıştır. İkinci aşamada ise durum çalışması modeli uygulanmış ve filmde tasvir edilen mekânlar, kent dokusu, yapı kabuğu, iç mekân ve mobilya başlıkları altında detaylı biçimde analiz edilmiştir. Bu sınıflandırma mekânların işlevselliği, kullanıcı etkileşimi ve toplumsal bağlamı gibi temel unsurlara dayandırılmış ve modernizmin evrensellik anlayışı kapsamında incelenmiştir. Mekânlar incelenirken göstergebilimsel analiz yöntemi kullanılmış, filmde ele alınan geleneksel ve modern mekânlar arasındaki farklılıklar çözümlenerek modernizm ile evrensel tasarım ilkeleri arasındaki potansiyel çelişkiler incelenmiştir. Elde edilen bulgular, modern standartların belirlenmesinde farklı kullanıcı profillerinin çeşitli özellikleri ve ihtiyaçlarından ziyade, planlayıcı aktörlerin yönlendirici rolünün ön plana çıktığı göstermektedir. Çalışma sonucunda, mekân ve kullanıcı ilişkilerinde insanı merkeze alan yönüyle evrensel tasarımın, bu yaklaşımlar arasında erişilebilirlik ve kapsayıcılık bağlamında öne çıktığı görülmektedir.
Keywords : Modernizm, Modern Mimarlık, Evrensel Tasarım, Amcam, sinemasal mekan

ORIGINAL ARTICLE URL