ARKTİK’TE REKABET VE GRÖNLAND’IN ARTAN ÖNEMİ

Authors : Mehmet Erkan Kıllıoğlu

Pages : 152-179

Doi:10.58635/ufuksbedergi.1803145

View : 164 | Download : 12176

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Review Paper

Abstract :Arktik bölgesi, dünya genelinde artan sıcaklıklardan etkilenmekte ve her geçen gün daha da ısınmaktadır. Bunun sonucunda Arktik buz örtüsü hızlı bir şekilde erimektedir. Sürekli don olan toprak tabakası da çözülmektedir. Bu ısınma sonucunda Arktik bölgesinin kendisinin ve kaynaklarının erişilebilirlik seviyesi artmaktadır. Bölgeden geçen deniz ticaret yolları da yılın tamamında kullanılabilir hale gelmekte bu da bölgenin öneminin artmasına sebep olmaktadır. Bu sebepten dolayı bu makale kapsamında bölgenin deniz ticaret rotalarını kontrol noktasında önemli bir konumda olan Grönland’ın ekonomik, siyasi ve stratejik açıdan çok daha fazla önem kazanacağı iddia edilmektedir. Bu sebepten Arktik bölgesine ve özelde de Grönland’a dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Amerika Birleşik Devletleri’nin de bu bölgeye olan ilgisini diplomatik temayüllere göre yakışıksız bir şekilde de ifade etmesi bu artan önemin uluslararası alana bir yansıması olarak görülmektedir. Bu durumla bağlantılı olarak bölge potansiyel bir ekonomik bölge ve rekabet alanı haline gelmektedir. Ancak bu durum, güvenlik kaygılarıyla iç içe geçmiş büyük güç rekabeti riskini beraberinde getirmektedir. Bu gelişmeler üzerine ABD de bu bölgeye yönelik politikalarını güncellemiştir. Tüm bu sayılanlar Grönland’ın stratejik önemini arttırmaktadır. Yaşanan değişimler sonucunda Arktik bölgesi genel olarak sessiz ancak istikrarlı bir şekilde önem kazanmaktadır. Bu değinilen konular çalışmadaki araştırma soruları olarak karşımıza çıkmıştır. Bu durumla irtibatlı olarak Arktik özelinde Grönland’ın geleceği ve nasıl bir gelişme göstereceği sorusu gündeme gelmektedir. Bu soru çalışmanın ortaya çıkmasını sağlayan bir başka araştırma sorusudur. Bu durumun ve olası sonuçlarının tartışılacağı çalışma ile konu ile ilgili bilimsel bilgi birikime katkı yapılması amaçlanmıştır.
Keywords : Arktik, ABD, Transpolar Rotası, Kuzeybatı Geçidi, Grönland

ORIGINAL ARTICLE URL