Gabriel Tarde’da Sosyolojinin Niceliksel Kavranışı ve İstatistik Biliminin Önemi Üzerine Bir Değerlendirme

Authors : Emre Özcan

Pages : 1266-1278

Doi:10.18506/anemon.1428753

View : 87 | Download : 72

Publication Date : 2024-12-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı, sosyolojinin bağımsız bir disiplin haline gelmesindeki önemli teorisyenlerden biri olan Gabriel Tarde’ın sosyolojiyi niceliksel olanın içerisinden kavramaya yönelik tutumunun ve bu bağlamda istatistik bilimine yüklediği rolün arka planını aktarmaktır. Tarde, toplumsal sahanın arzu ve inanç kuvvet akışlarından meydana geldiğini düşünmektedir. Bu akışlar, toplumsal sahayı boyadan boya kesen, mikroskobik, yani sonsuz küçükte devinen çokluklardır. Bunlar, toplumsal olana maddilik kazandırmalarıyla anlam kazanırlar. Sosyoloji ise bir mikro sosyoloji olarak bu akışlar düzlemindeki kuvvet ilişkilerinin, dinamizmlerin açığa çıkarılması işlevini üstlenmektedir. Tarde’a göre heterojen, yani biçimlenmemiş olan arzu ve inanç kuvvetleri, yalnızca niceliksel olarak idrak edilen akışlardır ve bu anlamda iç içe geçtikleri, niteliksel şekilde kendisini sunan duyumsamalardan ayrılmaktadırlar. Bu nedenle de bu kuvvetlerin toplumsal sahadaki yayılımlarını, bileşimlerini, kesilmelerini aktarabilmenin yolu istatistik bilimine başvurmaktan geçmektedir. İstatistik, arzu ve inanç kuvvet ilişkilerine ilişkin bir haritalandırma işlemi olarak çalışmaktadır. Bu işlem aracılığıyla kuvvet ilişkilerine dair tarihi monografi oluşturulmaktadır. Bu monografinin oluşmasında sadece sosyoloji istatistiğe değil, istatistik de sosyolojinin yöntemlerine başvurmak durumundadır.
Keywords : Gabriel Tarde, istatistik, nicelleştirme, sosyoloji

ORIGINAL ARTICLE URL