Platon’dan Plotinos’a Phantasia Kavramının Gelişim ve Dönüşüm Seyri

Authors : Nursema KOCAKAPLAN

Pages : 257-276

View : 110 | Download : 8

Publication Date : 2020-06-25

Article Type : Research Paper

Abstract :İslâm ve Batı düşüncesini derinlemesine etkilemiş kavramlardan biri de kökenini Antik Yunan Felsefesinde bulabileceğimiz phantasia dır. Ruhun yetilerinden biri olarak kabul edilen phantasia , duyu algısı ve noûs arasında köprü konumundadır. Soyutlanan suretleri koruyarak duyu algısı ve çeşitli terkipler oluşturarak noûs ile iletişim halindedir. Ruhun yetileriyle olan irtibatta merkezi konumda olması nedeniyle bilginin oluşumunda temel bir noktadadır. Bu makalede Platon’dan itibaren phantasia nın duyu algısı ve noûsun yanı sıra doksa ve hafızayla nasıl ilişkilendirildiği konusu üzerinde duracağız. Özellikle Aristoteles’in canlı türlerinde phantasia nın bulunuşuyla ilgili yaptığı sınıflandırmayı belirterek her katmandaki türün phantasia sına ait özellikleri inceleyeceğiz. İnsanı diğer canlılardan ayıran akıl yetisinin phantasia yla olan bağlantısına odaklanarak phantasia nın Aristoteles’in epistemolojideki konumunu belirlemeye çalışacağız. Hem Aristoteles hem de Yeni Platoncuların önemsediği konulardan biri olan phantasia nın müstakil bir yeti olup olmadığı sorununu inceleyeceğiz. Yeni Platonculukla birlikte phantasia nın metafizik alanla ilişki kurulmasında üstlendiği aracı rolün üzerinde duracağız.
Keywords : Hayal yetisi, Duyu algısı, Doksa, Noûs, Hafıza

ORIGINAL ARTICLE URL