Klasik Arap Edebiyatında Bir Mizah Ögesi Olarak Alem (Özel İsim), Lakap ve Künyeler

Authors : Şener ŞAHİN, Fadime KAVAK

Pages : 495-528

View : 35 | Download : 14

Publication Date : 2020-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Arapça’da hem “alem” tabir edilen özel isimler hem de Arap kültürünün karakteristik husu-siyetlerinden biri olan lakap ve künyeler, gerek edebiyat sahasının muazzam geniş düzlükle-rinde at koşturan ahbar ravileri, gerekse de linguistik şakalara düşkün kalem erbabı nezdinde özel ilgiye mazhar olmuş sıra dışı edebi temalardan biridir. Özel isimleri oluşturan sözcükle-rin ya da künye ve lakapların mana çağrışımlarını kullanmak suretiyle nükteye başvurma sanatı; başta edip, şair, nedim ve dil âlimleri olmak üzere şaka ve latifeye meyilli şahsiyetler-ce asırlar boyu uygulanan mizahi bir uğraş olmuştur. Öyle anlaşılıyor ki, ilk örneklerinin bizzat Hz. Peygamber tarafından veriliyor olması, bu mizah tarzına başvuran ediplerin cesa-retini daha da artırmış ve yüzyıllar içerisinde bu sahada biriken edebi malzemenin revaç bulmasında meşhur birkaç hadis metninin de payı olmuştur. İşte bu makale, tarihi Hz. Pey-gamber zamanına uzanan köklü bir edebi uygulamanın ve mizahi geleneğin yansımaları durumundaki özel isimler, künyeler ve lakaplar üzerinden sergilenen anekdotik anlatılara odaklanmaktadır. Makalede öncelikle böyle bir nükteye başvurmanın gerekçeleri sıralan-makta, akabinde bu özel mizah biçiminin sergileniş biçimleri ortaya konulmaktadır.
Keywords : Arap Edebiyatı, Mizah, Alem Özel İsim, Lakap, Künye

ORIGINAL ARTICLE URL