GÜNLÜK ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN KONSANTRASYONUNUN ÇOK DEĞİŞKENLİ UYARLANABİLİR REGRESYON EĞRİLERİ İLE TAHMİN EDİLMESİ

Authors : Sinan NACAR, Betül METE, Adem BAYRAM

Pages : 1479-1498

Doi:10.17482/uumfd.750518

View : 47 | Download : 7

Publication Date : 2020-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada su sıcaklığı insert ignore into journalissuearticles values(T);, özgül iletkenlik insert ignore into journalissuearticles values(Öİ); verilerinden hesaplanmış elektriksel iletkenlik insert ignore into journalissuearticles values(Eİ);, pH ve debi insert ignore into journalissuearticles values(Q); verileri kullanılarak çok değişkenli uyarlanabilir regresyon eğrileri insert ignore into journalissuearticles values(MARS); ve regresyon analizi insert ignore into journalissuearticles values(RA); yöntemleri ile ÇO konsnatrasyonunun tahmin edilmesi amaçlanmıştır. MARS yönteminde en iyi tahmin değerlerini üreten temel fonksiyonlar ve denklemler belirlenmiş, RA yöntemi doğrusal, üs, üstel ve kuadratik olmak üzere dört farklı fonksiyona uygulanmış ve bu fonksiyonlara ait katsayılar hesaplanmıştır. Modelleme çalışmalarında Amerika Birleşik Devletleri’nin Oregon eyaletinin kuzey batısında yer alan Willamette Nehri’nin yan kollarından biri olan ve yaklaşık 2435 km2’lik bir havza alanına sahip Clackamas Nehri’ne ait Eylül 2016 − Ağustos 2017 dönemi günlük ortalama verileri kullanılmıştır. Her bir su kalitesi değişkeninin ÇO konsantrasyonu tahmin performansına etkisini belirlemek amacıyla sekiz farklı model oluşturulmuştur. ÇO konsantrasyonu tahmininde kurulan modellerin ve kullanılan yöntemlerin performanslarının değerlendirilebilmesi için çeşitli istatistikler insert ignore into journalissuearticles values(ortalama karesel hatanın karekökü, ortalama mutlak hata, saçılım indeksi ve Nash Sutcliffe verimlilik katsayısı); kullanılmıştır. Modelleme çalışmalarından elde edilen sonuçlar irdelendiğinde, MARS yönteminin RA yönteminden daha iyi sonuçlar verdiği anlaşılmıştır. Regresyon fonksiyonları içerisinden ise en başarılı tahmin sonuçlarının kuadratik fonksiyondan elde edildikleri ve MARS yöntemi ile elde edilen değerlere de oldukça yakın oldukları görülmüştür. ÇO konsantrasyonu tahmininde en etkili değişkenlerin T ve Q oldukları dolayısıyla en etkisiz değişkenlerin ise Eİ ve pH oldukları anlaşılmıştır. Model 3, Model 5, Model 7 ve Model 8’den elde edilen sonuçların birbirine çok yakın olması sebebiyle daha az değişken ile güçlü tahminler yapması ve daha sade bir model olması bakımından ÇO tahmininde Model 3’ün kullanılmasının daha avantajlı olacağı sonucuna varılmıştır. 
Keywords : Çok değişkenli uyarlanabilir regresyon eğrileri, Çözünmüş oksijen konsantrasyonu, Regresyon analizi

ORIGINAL ARTICLE URL