AKARSULARDA ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN KONSANTRASYONUNUN REGRESYON TABANLI YÖNTEMLERLE MODELLENMESİ: HARŞİT ÇAYI ÖRNEĞİ

Authors : Sinan NACAR, Osman Tuğrul BAKİ, Adem BAYRAM

Pages : 309-324

Doi:10.17482/uumfd.950465

View : 44 | Download : 16

Publication Date : 2022-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada çok değişkenli uyarlanabilir regresyon eğrileri insert ignore into journalissuearticles values(MARS); ve TreeNet gradyan arttırma makinesi insert ignore into journalissuearticles values(TreeNet); isimli regresyon tabanlı yöntemler kullanılarak çözünmüş oksijen insert ignore into journalissuearticles values(ÇO); konsantrasyonu modellemesi amaçlanmıştır. Modelleme çalışmasında kentsel atıksuları bünyesine alarak yer yer kirlenen Harşit Çayı insert ignore into journalissuearticles values(Gümüşhane); üzerinde belirlenmiş altı su kalitesi gözlem istasyonunda, 15 gün aralıklarla ve 24 kez yerinde gerçekleştirilen ÇO konsantrasyonu insert ignore into journalissuearticles values(mg/L);, sıcaklık insert ignore into journalissuearticles values(°C);, pH ve elektriksel iletkenlik insert ignore into journalissuearticles values(mS/cm); ölçümleri yanı sıra akarsudan alınan su örneklerinde laboratuvarda gerçekleştirilen sertlik insert ignore into journalissuearticles values(°dH); tayinleri neticesinde elde edilen veriler kullanılmıştır. Elde edilen veri setinin % 80’i kurulan modellerin eğitilmesinde geriye kalan % 20’si ise söz konusu modellerin test edilmesinde kullanılmıştır. Kurulan modellerin eğitim ve test veri seti performanslarını değerlendirmek amacıyla ortalama karesel hatanın karekökü insert ignore into journalissuearticles values(OKHK);, ortalama mutlak hata insert ignore into journalissuearticles values(OMH);, ortalama rölatif hata insert ignore into journalissuearticles values(ORH); ve determinasyon katsayısı insert ignore into journalissuearticles values(R2); performans istatistikleri kullanılmıştır. En düşük OKHK, OMH ve ORH ile en yüksek R2 değerleri eğitim veri seti için sırasıyla 0,2247 mg/L, 0,0666 mg/L, % 0,66 ve 0,9995 olarak TreeNet yönteminden, test veri seti için ise 0,2911 mg/L, 0,2336 mg/L, % 2,27 ve 0,9992 olarak MARS yönteminden elde edilmiştir. Her iki veri seti için ortalamalar dikkate alındığında ise, MARS yönteminden elde edilen performans değerlerinin TreeNet yönteminden elde edilenlere kıyasla daha iyi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : Çözünmüş oksijen konsantrasyonu, modelleme, MARS yöntemi, Regresyon analizi, TreeNet yöntemi

ORIGINAL ARTICLE URL