MENSUR METİN ŞERHLERİ: MÜNŞE’ÂT-I KÂNÎ / 7. MEKTUP

Authors : Salih Çetin

Pages : 353-362

Doi:10.46452/baksoder.1822983

View : 36 | Download : 76

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Haberleşme aracı olarak mektuplar; yazıldığı dönemin siyasi, içtimai, tarihî ve kültürel unsurlarını içeren birer vesikadır. Bu vesikalar, içerdiği unsurlar ve taşıdığı hususiyetler ile klasik Türk edebiyatında önemli bir saha oluşturmuştur. Muhataplar özelinde farklı konularda yazılan mektuplar, inşa ilminin kuralları gözetilerek münşeat mecmualarında bir araya getirilmiştir. Bu hususta yazılmış önemli eserlerden biri Ebûbekir Kânî et-Tokadî tarafından kaleme alınan Münşe’ât-ı Kânî’dir. Bazı devlet büyükleri ve muhtelif kişilere yazılan mektuplardan mürekkep olan bu eser, klasik Türk edebiyatında kendine has hususiyetleriyle ön plana çıkmaktadır. Yazıldığı dönemin iletişim kültürünü ve bu kültürün dil ve estetik anlayışını yansıtan eser, içerdiği mektupların incelenmesi ve günümüz Türkçesine aktarılarak yorumlanması noktasında çalışmamıza konu olmuştur. Münşe’ât-ı Kânî’de yer alan mektupların ayrıntılı olarak incelenmesi ve dil içi çevirilerinin yapılarak metin şerhi yönünden yorumlanması noktasında bir çalışma dizisi planlanmıştır. Her bir inşa suretinin müteselsil bir halka içerisinde kendini temellendiren şekil ve muhteva hususiyetleri çerçevesinde ayrı ayrı değerlendirilmesi, yapılacak bu çalışmaların kapsamını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışmamızda Münşe’ât-ı Kânî’de yer alan “Bir Hâtûn Tarafından Vâlidesine Olarak Tahrîr İtmişlerdür” başlıklı 7. mektup ele alınmıştır. İlk olarak mektubun dil içi çevirisi ile izahına dair ayrıntılara yer verilmiştir. Ardından muhteva temelinde yapılan yorumlamalar, yapı özelliklerine dair bilgiler ve dil tasarruflarına dair hususlarla mektup hakkında ayrıntılı tetkik ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Keywords : Ebûbekir Kânî, mektup, dil içi çeviri, şerh

ORIGINAL ARTICLE URL