Ortaöğretim Kompozisyon Yazma Çalışmalarının Metindilbilimin Metin Üretim Evreleri Açısından İncelenmesi

Authors : Tülay SARAR KUZU, Ekin SOYTÜRK

Pages : 12-29

View : 49 | Download : 8

Publication Date : 2019-05-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Yazma, çok yönlü bir edim olup bireyin duygu, düşünce, istek,  gözlem ve hayallerini etkili ve verimli bir şekilde ortaya koyma etkinliği olarak tanımlanabilir. Bu yönüyle yaşamın her alanında ve döneminde işlevseldir. Öğretim sistemimizde yazma becerisi kazandırmaya yönelik etkinliklerin çok önemli bir kısmını kompozisyon yazma çalışmaları oluşturmaktadır. Öğrencilerin yazma becerilerinde iyi bir tutum ve davranış sergileyebilmeleri için belli bir bilimsel bilgi ve buna dayalı deneyimlerinin olması gerekir. Bu bağlamda mevcut kompozisyon yazma çalışmalarının geleneksel yöntemlerin dışında, metindilbilimin önerdiği “metin üretim evrelerine” dayalı olarak yeni bir boyut getirilmesinin uygun olacağı düşünülebilir. Bu çalışmanın amacı, ortaöğretimde uygulanmakta olan  kompozisyon yazma sürecinin metin üretim evreleri ile uyumluluğunu belirlemektir. Çalışma niteliksel bir çalışmadır ve  betimsel analiz yöntemine dayandırılmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda  öğretmen görüşlerine başvurulan çalışma,  MEB’e bağlı devlet ve vakıf okullarının 5., 6., 7. ve 8. sınıflarında görev yapmakta olan 7 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu rastgele seçimle belirlenmiştir.  Verilerin toplamasında esneklik sağlaması ve sorulara alınan yanıt oranlarında tamlık sağlanabilmesi amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi seçilmiştir. Araştırmacı tarafından hazırlanan görüşme formu toplam 9 sorudan oluşmaktadır. Öğretmenlerin sorulara verdiği yanıtlar betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. İnceleme sonucunda öğretmenlerin metin üretim evrelerinin “söylem tasarımı” ve “kavram ağı oluşturma” maddesi dışında diğer maddeler konusunda bilgi sahibi oldukları; ancak uygulama sırasında bu aşamaları dizgesel olarak uygulamadıkları belirlenmiştir.  
Keywords : Yazma, yazma becerisi, kompozisyon, metindilbilim, metin üretim evreleri

ORIGINAL ARTICLE URL