Görünmez Tehditten Toplumsal Soruna: Yapay Zekâ Önyargısının Ekonomik ve Toplumsal Etkilerinin Değerlendirilmesi

Authors : Deniz Turan, Mehmet Uğurlu, Ertuğrul Karatay

Pages : 17-28

View : 94 | Download : 113

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Yapay zekâ tabanlı sistemler günlük hayatımıza sıkı sıkıya yerleşmiştir. Yapay zekâ teknolojileri, ekonomik ve finansal işlemler, sağlık, eğitim, adalet ve kolluk kuvvetleri gibi birçok sektörlerde karar alma süreçlerinde giderek daha fazla kullanılmaktadır. Yapay zekâ sistemlerinin taşıdığı gizli önyargılar ise toplum hayatını olumsuz etkilemekte ve toplumun teknolojiye olan güvenini zedelemektedir. Yapılan çalışma, yapay zekâ sistemlerinin ürettiği önyargıların nedenlerini, ortaya çıkardığı etkileri ve alınabilecek teknik ve sosyopolitik önlemleri açıklığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. Teoride ve uygulamada yapay zekâ önyargısının incelendiği çalışmada elde edilen bulgular şunlardır; Yapay zekâ önyargısı, alınan kararlarda toplumsal adaletsizliğe ve ayrımcılığa yol açmaktadır. Yapay zekâ önyargısı ile etkin bir mücadele politikası hem teknik hem de etik hususları içeren bütüncül bir yaklaşım gerektirir. Nitel ve çeşitlendirilmiş veri kümeleri ile verilerinin kalitesi ve temsiliyeti artırılmalıdır. Aynı zamanda yapay zekâ sistemlerini yöneten etik yönergeler ve düzenleyici standartlar oluşturulmalıdır. Standartların belirlenmesinde ve algoritmaların değerlendirilmesinde ulusal ve uluslararası düzeyde disiplinlerarası iş birliğine gidilmelidir.
Keywords : Yapay Zekâ, Önyargı, Ekonomik ve Sosyal Etkiler, Önyargı Azaltma

ORIGINAL ARTICLE URL