Özbek Türkçesinde Doğum ve Ölüm Sürecinde Yaşla İlgili Kavramlar

Authors : Selahittin TOLKUN
Pages : 264-274
View : 47 | Download : 8
Publication Date : 2022-08-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Özbek Türkçesinde doğum ve ölüm sürecinde yaşla ilgili yaşı ifade etme, yaşı sorma ve soru cevaplama, doğum tarihi belirtme konusunda kalıp kullanımlar bulunmaktadır. Doğum tarihi konusunda iki farklı takvim karşımıza çıkmaktadır. Modern Özbek hayatında esasen miladî takvim kullanılmaktadır, ancak halk arasında 12 Hayvanlı Takvim de bilinmekte, dolayısıyla kişinin doğumu hem miladî hem de hayvan takvimine göre sorulmaktadır. Aynı şekilde bütün Türk lehçelerinde olduğu değişik yaş dönemlerini belirten çäqä insert ignore into journalissuearticles values(çocuk);, çäqälåq insert ignore into journalissuearticles values(bebek);, yåş insert ignore into journalissuearticles values(küçük, genç vs.);, bålä insert ignore into journalissuearticles values(çocuk);, çäqä insert ignore into journalissuearticles values(çocuk);, yigit insert ignore into journalissuearticles values(delikanlı);, ösmir insert ignore into journalissuearticles values(12-16 yaş aralığındaki ergen);, öspirin insert ignore into journalissuearticles values(ergen delikanlı);, kelinçäk insert ignore into journalissuearticles values(yeni gelin);, cuvån insert ignore into journalissuearticles values(yeni evli kadın, genç dul kadın); gibi belgisiz isimler mevcttur. Bunun yanında tıpkı Türkiye Türkçesinde olduğu gibi esasında birtakım akrabalık bildiren kelimeler de insanlara hitap için kullanılmaktadır. Gerçek anlamı “anne” olan ancak yaşlı kadınlara hitapta ånä ⁓ ånäxån ⁓ ånäcån ⁓ åyi; yaşlı erkeklere hitapta åtäxån insert ignore into journalissuearticles values(baba); buvä insert ignore into journalissuearticles values(dede);, båbå insert ignore into journalissuearticles values(dede);; ayrıca xålä insert ignore into journalissuearticles values(teyze);, ukä insert ignore into journalissuearticles values(kardeş);, ini insert ignore into journalissuearticles values(erkek kardeş); gibi kelimeler de yabancılara hitapta kullanılmaktadır.
Keywords : Özbek Türkçesinde yaş sorma, Özbek Türkçesinde yaş belirtme, Özbek Türkçesinde doğum tarihi sorma ve cevaplama, Özbek Türkçesinde hitap kelimeleri

ORIGINAL ARTICLE URL