TÜRKİYE’DE KİŞİBAŞI GELİR VE KENTLEŞMENİN KARBON EMİSYONUNA ETKİSİ: 1991-2023 DÖNEMİ

Authors : Burcu Keklik, Engin Dursun

Pages : 15-34

Doi:10.18092/ulikidince.1519366

View : 89 | Download : 55

Publication Date : 2025-07-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Çalışma, Türkiye’de 1991-2023 dönemi için kişibaşı gelir ve kent nüfusunun karbon emisyonuna etkisini ARDL ve Bai-Perron yapısal kırılmalı eşbütünleşme testi ile incelemektedir. Elde edilen bulgulara göre kısa dönemde kişibaşı gelir (GDPPC) ile kent nüfusu (URBAN) bağımsız değişkenlerinin karbon emisyonu (CO2) bağımlı değişkenini etkilediği ve artırdığı bulgusu elde edilmiştir. Ancak buna karşın uzun dönem analizlerine göre Türkiye’de CO2 emisyonuna kişibaşı gelir ve kent nüfusunun anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Buna karşın hata düzeltme katsayına göre uzun dönemde oluşacak bir dengesizliğin 33,3 yılda tekrar dengeye geleceği bulgusuna ulaşılmıştır. Bai ve Perron (2003) tarafından geliştirilen yapısal kırılmalı eşbütünleşme analizi neticesinde 1995, 2000, 2004, 2009 ve 2016 yıllarında karbon emisyonu değişkenini etkileyen beş kırılma tarihi tespit edilmiştir. Kukla değişken olarak eklenen karbon emisyonu kırılma tarihlerinin katsayıları istatistiki olarak anlamsız olması, kişi başı gelir ve kentleşme değişkeninde yaşanan şokların karbon emisyonu üzerinde uzun dönemli bir etkisinin olmadığı bulgusunu göstermektedir.
Keywords : Ekonomik Büyüme, CO2 Emisyonu, Kentleşme, ARDL, Yapısal Kırılmalı Eş-Bütünleşme Testi.

ORIGINAL ARTICLE URL